Ceyhun Demirbaş
Doğanın bazen nezaketini unutup bizlere varlığını en sert şekilde hatırlattığı o anlardan birini daha yaşadık. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarafından paylaşılan verilere göre, merkez üssü Kahramanmaraş’ın kadim ilçesi Elbistan olan 4,7 büyüklüğünde bir sarsıntı, bölge sakinlerini bir kez daha uykusuz bir bekleyişe itti. Yerin yaklaşık 7 kilometre derinliğinde gerçekleşen bu sarsıntı, yüzeye yakınlığı sebebiyle çevrede oldukça net bir şekilde hissedildi ve hafızalardaki o taze yaraları bir kez daha sızlattı.
Elbistan’ın Coğrafi Konumu ve Deprem Gerçeği
Kahramanmaraş’ın en geniş yüzölçümüne sahip ilçelerinden biri olan Elbistan, hem tarımsal potansiyeli hem de enerji üretimiyle bölgenin can damarı konumundadır. Ancak bu bereketli topraklar, jeolojik açıdan oldukça hareketli bir zemin üzerinde yer alıyor. Doğu Anadolu Fay Hattı sistemine olan yakınlığı ile bilinen bölge, tarih boyunca sismik hareketliliğin odağında kalmıştır. Deniz seviyesinden yüksekliği ve geniş ovasıyla bilinen Elbistan, bu tür doğa olaylarına karşı her daim teyakkuzda olması gereken bir yerleşim alanıdır. Coğrafi olarak dağlarla çevrili bu devasa havza, yer kabuğunun en ufak bir kıpırtısını bile adeta bir yankı odası gibi büyüterek hissettirme kapasitesine sahiptir.
Afet Yönetimi ve Toplumsal Farkındalık Süreçleri
Türkiye’de bir deprem yaşandığında, sistem otomatik olarak belirli bir çarkı döndürmeye başlar. AFAD koordinesinde yürütülen süreçlerde, öncelikle can ve mal kaybının tespiti için saha taramaları yapılır. Ardından, yerel yönetimler ve emniyet güçleri olası bir panik havasını dağıtmak adına güvenlik önlemlerini sıkılaştırır. Adli ve idari merciler, sarsıntının ardından yapı stoklarındaki durumu incelemek ve varsa ihmalleri saptamak adına yasal prosedürleri devreye sokar. Bu tür orta ölçekli depremler, aslında büyük bir uyarı fişeği niteliği taşır.
Ancak meselenin sadece teknik boyutuna odaklanmak, madalyonun diğer yüzünü görmezden gelmek olur. Özellikle son yıllarda yaşanan acı tecrübeler, bu tür sarsıntıların sadece binaları değil, insanların ruh dünyasını da sarstığını gösteriyor. Uzmanlar, 4.0 ve üzeri sarsıntıların ardından bölge halkında oluşabilecek kaygı bozukluklarına karşı psikososyal destek mekanizmalarının aktif tutulması gerektiğini vurguluyor. Güvenlik önlemleri kapsamında, sarsıntı anında ‘çök-kapan-tutun’ disiplininin bir refleks haline getirilmesi ve deprem çantalarının her an hazır bulundurulması, hayati önem taşımaktadır. Unutmamak gerekir ki, depremle yaşamak bir tercih değil, bu coğrafyanın kaçınılmaz bir gerçeğidir.
