Hatice Günaslan
Türkiye’nin Avrupa’ya açılan kapısı Edirne, doğanın ve sınır ötesi su yönetiminin yarattığı zorlu bir sınavla daha karşı karşıya. Son günlerde etkili olan sağanak yağışlar, havzadaki karların hızla erimesi ve komşu Bulgaristan’daki baraj kapaklarının açılmasıyla Meriç ve Tunca nehirleri adeta yatağına sığmaz hale geldi. Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından paylaşılan veriler, durumun ciddiyetini gözler önüne sererken, nehir debilerindeki artışın bölge ekosistemi ve yerel ekonomi üzerinde derin izler bırakması bekleniyor.
Tarihi Sarayiçi ve Kırkpınar Er Meydanı Sular Altında
Tunca Nehri’nin debisinin saniyede 201 metrekübe ulaşmasıyla birlikte, nehir yatağından taşan sular tarihi Sarayiçi bölgesini etkisi altına aldı. Her yıl geleneksel Kırkpınar Yağlı Güreşleri’ne ev sahipliği yapan ve kültürel mirasımızın en önemli simgelerinden biri olan Er Meydanı, bu sabah itibarıyla tamamen sulara teslim oldu. Bölgeye erişimi sağlayan tarihi köprülerin su altında kalmasıyla ulaşım kesilirken, yetkililer girişleri tamamen kapattı. Taşkın sadece ulaşımı değil, bölgedeki yaban hayatını ve sahipsiz hayvanları da vurdu. Sarayiçi’nde mahsur kalan sokak köpeklerinin kurtarılması için ekipler teyakkuza geçerken, uzmanlar nehir yataklarındaki tortu birikiminin bu tür taşkınların şiddetini artırdığına dikkat çekiyor. Sosyal ve kültürel hafızamızda önemli bir yer tutan bu bölgenin su altında kalması, altyapı çalışmalarının nehir taşkınlarına karşı ne denli kırılgan olduğunu bir kez daha gösterdi.
Meriç Nehri ve Tarım Arazilerinde Ekonomik Kaygı
Meriç Nehri’ndeki yükseliş ise çok daha geniş bir coğrafyayı tehdit ediyor. Saat 11.00 itibarıyla 1273 metreküp/saniye seviyesine fırlayan debi, ‘turuncu alarm’ seviyesini de aşarak kritik bir eşiğe ulaştı. Özellikle Bosnaköy mevkisinde nehrin taşması, bölgedeki çiftlik evlerini ve binlerce dönüm verimli tarım arazisini sular altında bıraktı. Üreticilerin büyük bir emekle hazırladığı arazilerin zarar görmesi, bölgenin tarımsal ekonomisi için ciddi bir darbe niteliği taşıyor. Bulgaristan’daki Arda Nehri üzerinden gelen su akışının Ivaylovgrad kesiminde 544 metreküp/saniye seviyesinde seyretmesi, tehlikenin henüz geçmediğini gösteriyor. Uzman görüşlerine göre, Kanal Edirne projesinin bu noktadaki işlevselliği test edilirken, sınır aşan suların yönetimi konusunda Bulgaristan ile daha dinamik bir koordinasyonun gerekliliği bir kez daha gündeme taşınmış durumda. Bu felaket, iklim değişikliğiyle mücadelede nehir ıslah çalışmalarının ve erken uyarı sistemlerinin ne kadar stratejik bir öneme sahip olduğunu açıkça kanıtlıyor.
