Ceyhun Demirbaş
Sosyal Medyayı Sallayan İddialar ve Gerçekler
Hafta sonu alışverişi için market reyonları arasında gezerken, vitrinde gördüğünüz şık bir ayakkabının üretim materyali hakkında ne kadar bilgi sahibisiniz? Son günlerde sosyal medyanın gündemine bomba gibi düşen bir iddia, binlerce tüketiciyi tedirgin etti. Bir zincir markette satışa sunulan ayakkabılarda domuz derisi kullanıldığına dair yayılan görseller ve paylaşımlar üzerine Ticaret Bakanlığı, toplumdaki bu hassasiyeti göz ardı etmeyerek hızla harekete geçti. Sokaktaki vatandaşın ‘Acaba aldığım ürünün içinde ne var?’ sorusuna yanıt arayan bakanlık ekipleri, İstanbul genelinde geniş çaplı bir inceleme başlattı.
Sıkı Denetim: Raflar Tek Tek İncelendi
İstanbul Ticaret İl Müdürlüğü denetim ekipleri, 17 Nisan tarihinde söz konusu marketlerin farklı şubelerine baskın niteliğinde ziyaretler gerçekleştirdi. Yapılan saha çalışmalarında, iddialara konu olan o spesifik ürünün satışta olup olmadığı kontrol edildi. Bakanlıktan yapılan resmi açıklamaya göre, gerçekleştirilen denetimlerde bahsi geçen ayakkabı ürününün raflarda bulunmadığı ve güncel satış listelerinde yer almadığı tespit edildi. Ancak bu durum, denetimlerin sadece o anlık olduğu anlamına gelmiyor. Bakanlık, geçmişten bugüne hayvansal bileşen içeren ancak bunu etikette açıkça belirtmeyen markalara karşı adeta bir ‘sıfır tolerans’ politikası izliyor.
2025 Düzenlemesiyle Yeni Bir Dönem Başladı
Aslında tüketiciyi koruyan bu kalkan, 9 Nisan 2025 tarihinde yürürlüğe giren çok kritik bir mevzuat düzenlemesine dayanıyor. Bu tarihten itibaren hayatımıza giren zorunlulukla beraber, artık firmaların ‘hayvansal menşeli parça içerir’ gibi muğlak ifadeler kullanması tarih oldu. Yeni kurala göre; ayakkabıdan çantaya, giyimden aksesuara kadar her türlü tüketici ürününde, kullanılan parçanın hangi hayvandan elde edildiği etiket üzerinde, ambalajda veya ürün açıklamasında kristal netliğinde belirtilmek zorunda. Yani bir ürünün deri olduğu söyleniyorsa, bunun dana mı, koyun mu yoksa başka bir hayvan mı olduğu artık bir sır olmaktan çıktı.
Tüketicinin Bilgi Edinme Hakkı Kırmızı Çizgimiz
Ticaret Bakanlığı’nın bu sert tutumu, sadece dini veya kültürel hassasiyetlerle sınırlı değil. Bu durum, aynı zamanda dürüst ticaretin ve şeffaf piyasa koşullarının bir gereği olarak görülüyor. Geçmişte Reklam Kurulu tarafından yapılan incelemelerde, içerik bilgisini gizleyen veya eksik veren pek çok firmaya ağır idari yaptırımlar ve durdurma cezaları uygulandığı biliniyor. Bakanlık, ‘Tüketicinin doğru ve eksiksiz bilgilendirilmesi’ ilkesini kırmızı çizgi olarak belirlemiş durumda. Denetimlerin kesintisiz süreceği mesajı verilirken, vatandaşların da satın aldıkları ürünlerin etiketlerini dikkatle okumaları ve bir aykırılık gördüklerinde şikayet kanallarını aktif kullanmaları büyük önem taşıyor. Kendi yaşam alanlarımızda, evimize soktuğumuz her üründe şeffaflık istemek en doğal hakkımız.
