Mehmet Ertürkler
Yer Kabuğunun Bitmeyen Öfkesi
Doğa ciddiyetini hatırlatmak için her seferinde devasa yıkımlara ihtiyaç duymaz; bazen küçük bir sarsıntı, yaklaşan fırtınanın en net uyarısıdır. Adıyaman’ın Çelikhan ilçesi, yerin altında sessizce ama derinden gelen bir mesajla sarsıldı. AFAD’ın 3.5 büyüklüğünde duyurduğu bu deprem, teknik olarak ‘küçük’ kategorisinde yer alsa da, 6 Şubat felaketinin merkez üslerinden birinde gerçekleşmesi hasebiyle halkın zihninde devasa bir yankı uyandırdı. Yer kabuğu, altında biriken devasa enerjiyi tahliye mi ediyor yoksa daha büyük bir kırılmanın provasını mı yapıyor? Bu soru, bugün her Adıyamanlının zihninde asılı duran acı bir gerçek.
Küçük Sarsıntı Büyük Endişe
3.5 büyüklüğündeki bir deprem normal şartlarda sadece ‘hissedildi’ denilip geçilecek bir istatistikten ibarettir. Ancak burası Adıyaman. Depremin sığ bir derinlikte, yaklaşık 7 kilometre gibi kritik bir noktada gerçekleşmesi, yüzeydeki etkisini katladı. Çelikhan halkı için bu sarsıntı, sadece bir sallantı değil; bitmeyen bir kâbusun hatırlatıcısı. Bilim insanları Doğu Anadolu Fay Hattı’ndaki bu tür mikro hareketliliklerin normalleşme süreci olduğunu iddia etse de, bölgedeki yapı stoğunun yorgunluğu ve halkın psikolojik eşiği bu iyimserliği kaldırmıyor. Hafif bir sarsıntıda dahi sokaklara dökülen insanların korkusu, bürokrasinin hantal raporlarından çok daha gerçek.
Fay Hattının Hafızası Şaka Yapmaz
Çelikhan, jeolojik olarak Doğu Anadolu Fay Hattı’nın en kırılgan segmentlerinden birinin üzerinde oturuyor. 2023 yılında yaşanan o büyük felaketin ardından bölgedeki stres transferi henüz tam olarak çözülebilmiş değil. Uzmanlar, küçük depremlerin büyük bir depremin enerjisini alacağı yönündeki yaygın şehir efsanesine karşı uyarıyor: 3.5 büyüklüğündeki bir deprem, 7 büyüklüğündeki bir depremin enerjisinin binde birini bile boşaltamaz. Aksine, bu tür hareketler ana fay hattı üzerindeki gerilimin hala taze olduğunun kanıtıdır. Bölgedeki sismik aktiviteyi izleyen istasyonlar, Çelikhan ve çevresinde son aylarda kümelenen bu sarsıntıların tesadüf olmadığını gösteriyor.
Vatandaşın Gerçeği: Hazır Mıyız?
Haber bültenlerinde ‘can ve mal kaybı yok’ ibaresini görmek içimizi ferahlatmaya yetmiyor. Asıl soru şu: Bir sonraki sarsıntı bu kadar merhametli olacak mı? Adıyaman ve ilçelerinde devam eden yeniden yapılanma süreci, bu küçük uyarıları dikkate alarak mı ilerliyor yoksa sadece günü mü kurtarıyoruz? Çelikhan’daki bu sarsıntı, yerel yönetimlere ve merkezi idareye tetikte olun diyen bir zildir. Bölgedeki hasarlı binaların durumu, kentsel dönüşümün hızı ve acil toplanma alanlarının işlerliği kağıt üzerinde değil, sahada test edilmelidir. Unutulmamalıdır ki deprem öldürmez, ihmal ve unutkanlık öldürür. Bugün Çelikhan’da sallanan sadece zemin değil, bizim güvenliğe olan sarsılmaz sandığımız inancımızdır.
