Nuran Kocadağ
Orta Doğu’da Yeniden Silah Sesleri: Washington’dan Dev Satışlar
Sokaklarda, kahvelerde dilimize pelesenk olan bir konuydu; Orta Doğu’daki tansiyon. Şimdi o tansiyonu daha da yükseltecek yeni bir gelişme var. Amerika Birleşik Devletleri Dışişleri Bakanlığı’ndan gelen açıklamalarla Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt ve Ürdün’e toplamda 16 milyar doları aşan devasa bir silah satışı onaylandı. Bu öyle küçük bir rakam değil, cebimizden çıkan parayı düşününce akıl almaz bir meblağ. Özellikle son dönemde İran’la yaşanan gerilimlerin gölgesinde bu satışların gelmesi, bölgedeki dengeleri bir kez daha sorgulatıyor.
BAE’ye F-16’lar, Kuveyt’e Radar Kalkanı
Peki bu paralar nereye gidiyor, karşılığında ne alınıyor? Detaylara bakınca, BAE’ye 8,4 milyar doların üzerinde bir maliyetle F-16 savaş uçakları için mühimmatlar, güncellemeler, yeni nesil radar sistemleri ve havadan havaya füzeler gönderilecek. Yani BAE, hava gücünü daha da tahkim ediyor. Kuveyt cephesinde ise durum biraz daha savunma odaklı. Yaklaşık 8 milyar dolarlık bir bedelle Alt Katman Hava ve Füze Savunma Sensör Radarları alacaklar. Bu da demek oluyor ki Kuveyt, hava sahasını ve topraklarını gelebilecek her türlü tehdide karşı daha da korunaklı hale getirmeye çalışıyor. Ürdün ise bu büyük bütçeden biraz daha mütevazı bir payla, 70 milyon dolarlık uçak ve mühimmat desteği alacak. Bu ülkeler, özellikle İran’a karşı ABD’nin en yakın müttefikleri arasında sayılıyor ve bu silahlar, Washington’ın bölgedeki stratejik çıkarlarını koruma hamlesi olarak okunabilir.
İran Gerilimi ve ABD’nin Büyük Bütçe Talebi
Bu devasa satışların zamanlaması da manidar. Pentagon, yani ABD Savunma Bakanlığı, İran’la devam eden ve adını koymaktan çekinmedikleri ‘savaş’ için tam 200 milyar dolarlık ek bir bütçe istemişti. Bu talep henüz taze iken, hemen arkasından bu 16 milyar dolarlık silah paketinin gelmesi, Washington’ın Orta Doğu’daki askeri varlığını ve caydırıcılık politikasını ne denli ciddiye aldığını gösteriyor. Bölgedeki hareketlilik, ABD’nin 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından iyice artmıştı. İşte bu paket, o tarihten bu yana Kongre’ye bildirilen en büyük silah satışı olarak kayıtlara geçti. Bu durum, sadece kağıt üzerinde kalan bir satış değil, aynı zamanda Orta Doğu’da esen savaş rüzgarlarının daha da şiddetlenebileceğine dair açık bir işaret.
Bölgesel Etkiler ve Süregelen Silahlanma Hızı
Peki, bu silahlar bölgedeki vatandaşın cebine, canına nasıl yansır? Elbette doğrudan bir etkisi hemen görülmeyebilir ama dolaylı yansımaları kaçınılmaz. Bir yandan ülkelerin savunma kapasiteleri artırılırken, diğer yandan bu denli büyük silah alımları, bölgedeki genel güvensizlik ortamını ve silahlanma yarışını körüklüyor. Bu durum, sıradan vatandaş için daha fazla gerilim, daha fazla belirsizlik ve maalesef daha fazla çatışma potansiyeli anlamına geliyor. ABD’nin sadece bu paketle yetinmediğini de hatırlatmak lazım. Şubat sonunda Ürdün’e 280 milyon dolarlık radyo frekans sistemleri, Mart başında ise İsrail’e 152 milyon dolarlık bomba satışları da cabası. Yani anlayacağınız, Orta Doğu’da silahlar konuşmaya devam ediyor ve bu durumun akıbeti, hepimizi yakından ilgilendiriyor. Sokaktaki nabız, bu gerilimin daha ne kadar süreceğini merak ediyor.
