Hatice Günaslan
Türkiye Gençliğini mi Kaybediyor?
Sokaklarda gördüğümüz dinamizm, üniversite kampüslerindeki o bitmek bilmeyen enerji ve geleceğe dair kurulan umut dolu hayaller… Hepsi bugün açıklanan verilerle somut bir hal aldı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ait ‘İstatistiklerle Gençlik’ verilerini paylaşarak Türkiye’nin demografik portresini yeniden çizdi. Rakamlar sadece soğuk birer istatistik değil; ülkemizin üretim gücünü, sosyal dokusunu ve gelecekte bizi bekleyen büyük değişimleri fısıldıyor.
Demografik Dönüşümün Ayak Sesleri
TÜİK’in paylaştığı verilere göre, 2025 yılı sonu itibarıyla Türkiye’nin toplam nüfusu 86 milyon 92 bin 168 kişiye ulaşırken, 15-24 yaş grubundaki genç nüfus 12 milyon 708 bin 348 olarak kayıtlara geçti. Bu rakam, toplam nüfusun yaklaşık yüzde 14,8’ine tekabül ediyor. İlk bakışta oldukça büyük bir potansiyel gibi görünse de, tarihsel perspektife baktığımızda çarpıcı bir gerçekle karşılaşıyoruz. 1950’li yıllarda nüfusun beşte birinden fazlası, yani yüzde 20,8’i gençlerden oluşurken, bugün bu oranın gerilemesi toplumun kademeli olarak yaşlandığının en somut kanıtı olarak karşımıza çıkıyor.
Genç Nüfusta Cinsiyet Dağılımı ve Sosyal Hayat
Bir ülkenin en büyük sermayesi, yeni fikirler üreten genç beyinleridir. BM tanımıyla 15-24 yaş aralığını kapsayan genç nüfus oranındaki bu düşüş, sadece rakamsal bir değişim değil, aynı zamanda ekonomik bir dönüşümün habercisi. Mevcut genç nüfusun yüzde 51,2’sini erkekler, yüzde 48,8’ini ise kadınlar oluşturuyor. Bu denge, toplumsal iş gücü katılımından eğitim planlamalarına kadar her alanda belirleyici bir rol oynuyor. Bugünün gençleri, bir yandan eğitim hayatlarını sürdürürken bir yandan da hızlı değişen dijital dünyaya uyum sağlama ve iş gücü piyasasına dahil olma mücadelesi veriyor.
Eskişehir: Gençliğin Kalbinin Attığı Şehir
Yerel bazda baktığımızda bazı şehirlerin gençlik enerjisini çok daha yoğun hissettiğini görüyoruz. Özellikle bir öğrenci kenti olarak hafızalara kazınan Eskişehir, bu konuda yine farkını ortaya koydu. Toplam nüfusu 927 bin 956 olan Eskişehir’de, 15-24 yaş aralığında 129 bin 731 genç yaşıyor. Eğer bu aralığı 15-29 olarak genişletirsek, rakam 200 binin üzerine çıkarak şehrin neredeyse dörtte birine ulaşıyor. Şehrin her sokağında, her parkında bu genç potansiyelin izlerini görmek mümkün. Eskişehir’deki bu yoğunluk, kentin sosyal ve kültürel yapısının neden bu kadar canlı olduğunu da kanıtlıyor.
Geleceği İnşa Etmek İçin Neler Yapılmalı?
Bu veriler ışığında, Türkiye’nin önündeki ‘demographic window of opportunity’ yani demografik fırsat penceresi hâlâ açık olsa da zamanın daraldığını hissediyoruz. Gençlerin sadece sayıca var olması değil, nitelikli eğitime erişebilmeleri ve iş dünyasında kendilerine sağlam bir yer bulmaları hayati önem taşıyor. Genç nüfus oranının düşme eğilimi, gelecekte daha az çalışanın daha fazla yaşlı nüfusa destek olacağı bir ekonomik yapıya işaret ediyor. Bu tabloyu bir avantaja dönüştürmek, gençlerin önündeki engelleri kaldırmak ve onlara hak ettikleri yaşam standartlarını sunmakla mümkün olacak.
