Deniz Yalçın
Sivas’ın Kangal ilçesinde yıllardır süregelen çevre felaketi, bölge halkı için yaşamı adeta bir hayatta kalma mücadelesine dönüştürdü. Kangal Termik Santrali’nden yayılan devasa kül yığınları, sadece doğayı değil, insan sağlığını ve bölgenin geleceğini de adım adım yok ediyor. Özellikle Hamal ve Mağara köylerinde yaşayan vatandaşlar, rüzgarın taşıdığı gri ölümün her gün pencerelerinden içeri sızmasına tanıklık ediyor.
Gökyüzünden Yağan Gri Ölüm
Eskiden tarımın ve hayvancılığın kalbi olan Kangal köylerinde bugün bambaşka bir manzara hakim. Santralin atık sahasında biriken küller, en ufak bir rüzgarla birlikte devasa bir toz bulutuna dönüşerek yerleşim yerlerinin üzerine çöküyor. Köylülerin anlatımları, yaşanılan dramın boyutlarını gözler önüne seriyor. Eskiden yeşilin her tonunu barındıran bahıçelerde artık ağaçlar meyve vermiyor, toprak verimini tamamen yitirmiş durumda. Bölge sakinleri, kışın yağan karın bile dakikalar içinde külle kaplanarak siyaha büründüğünü belirtiyor.
Cennetten Cehenneme: Hatun Kahveci’nin Hikayesi
1979 yılından bu yana Mağara köyünde yaşayan Hatun Kahveci’nin sözleri, yaşanılan değişimin en acı özeti niteliğinde. Köyün geçmişte bağ ve bahıçelerle dolu bir cennet olduğunu hatırlatan Kahveci, bugün ise nefes almanın bile lüks haline geldiğini söylüyor. Bir zamanlar yüzlerce hanenin bulunduğu, çocuk seslerinin yükseldiği bu topraklarda şimdi sessizlik ve hüzün hakim. Sağlık sorunları ve tarımın bitmesi nedeniyle göç etmek zorunda kalan aileler geride sadece terk edilmiş evler ve kurumuş fidanlar bırakıyor.
Hastalık Pençesindeki Köyler: Kanser ve KOAH Artışı
Bölgedeki en büyük korku ise sağlık tablosu. Köy sakinlerinden Serkan Karadeniz, bölgede solunum yolu hastalıklarının ve kanser vakalarının ürkütücü boyutlara ulaştığına dikkat çekiyor. KOAH teşhisi konulan hasta sayısındaki artış, santralin filtre sistemlerinin ve açıkta depolanan küllerin etkilerini yeniden tartışmaya açıyor. Maddi imkansızlıklar nedeniyle köyünü terk edemeyen vatandaşlar, her gün zehir soluduklarını bilerek yaşamaya devam ediyor.
Filtreler Yeterli Mi? Özelleştirme Sonrası Süreç
2013 yılında özelleştirilerek Konya Şeker bünyesine katılan Kangal Termik Santrali, 2020 yılında çevre mevzuatına uyumsuzluk nedeniyle mühürlenmişti. Belirli düzenlemelerin ardından yeniden üretime başlayan tesiste, bacalara takılan filtrelerin yeterliliği hala tartışılıyor. Ancak asıl sorun, yıllardır açık alanda biriken ve üzeri kapatılmayan devasa kül dağları. Sivas’ın bu kadim coğrafyasında yaşayanlar, sanayileşmenin faturasını canlarıyla ödemek istemiyor ve yetkililerden kalıcı bir çözüm bekliyor.
