Mehmet Ertürkler
Kademeli Emeklilik Tablosunda Yaş ve Prim Detayları
Türkiye’de milyonlarca çalışanın gündemini meşgul eden emeklilik sisteminde yeni bir dönemeç yaşanıyor. 8 Eylül 1999 öncesi sigorta girişi olanların EYT düzenlemesiyle emekli olmasının ardından, bu tarihi sadece bir günle kaçıran 1999-2008 arası girişli vatandaşlar için kademeli emeklilik talepleri her geçen gün artıyor. Meclis gündemine taşınması beklenen yeni düzenleme hazırlıkları, çalışma hayatındaki adalet beklentisini zirveye taşıdı.
Mevcut yasalar çerçevesinde 9 Eylül 1999 ve sonrasında işe başlayanlar, EYT kapsamı dışında kalarak emeklilik yaşının çok daha ileriye atılmasıyla karşılaştı. Bu durum, aynı iş yerinde benzer sürelerde çalışan ancak giriş tarihi farkı nedeniyle emeklilik hakkı arasında 15-20 yıl fark oluşan kitleler arasında büyük bir beklenti yarattı. Emeklilikte Adalet Derneği (EMADDER) tarafından dile getirilen ve muhalefet partilerinin kanun teklifleriyle desteklediği kademeli geçiş modeli, yaş şartının işe giriş yılına göre esnetilmesini odağına alıyor.
Masadaki en güçlü senaryolara göre, 2000 yılından itibaren sigortalı olanlar için yeni bir yaş ve prim skalası oluşturulması planlanıyor. Bu modele göre, 2000 yılında işbaşı yapan bir kadın çalışan 43 yaşında, erkek çalışan ise 45 yaşında emeklilik hakkı kazanabilecek. Prim gün sayısı ise 6.400 gün olarak öngörülüyor. Giriş yılı 2008’e doğru yaklaştıkça yaş şartı kadınlarda 51’e, erkeklerde ise 53’e kadar yükselirken, prim gün sayısının da 7.000’e ulaşması talep ediliyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, geçtiğimiz aylarda yaptığı açıklamalarda şu an için bakanlık gündeminde resmi bir kademeli emeklilik çalışması olmadığını ifade etmişti. Ancak yaklaşan torba yasa paketleri ve sosyal güvenlik reformu beklentileri, bu konunun siyasetin sıcak başlıkları arasında kalmasını sağlıyor. Özellikle küçük esnaf için Bağ-Kur prim gün sayısının 9000’den 7200’e düşürülmesi yönündeki çalışmalar, diğer emeklilik düzenlemeleri için de bir kapı aralıyor.
Ev hanımlarını ilgilendiren sosyal güvenlik desteği de sürecin bir diğer önemli parçasını oluşturuyor. Devletin prim desteği sağlayarak ev kadınlarını sisteme dahil etmesi ve yıpranma payı gibi ek haklarla emekliliği kolaylaştırması hedefleniyor. Tüm bu gelişmeler, Türkiye’deki emeklilik ekosisteminin önümüzdeki dönemde kapsamlı bir değişimden geçebileceğine işaret ediyor. Çalışanlar ve hak sahipleri, resmi kurumların yapacağı duyuruları ve Meclis’teki torba yasa görüşmelerini pür dikkat takip etmeye devam ediyor.
Kaynak: Eskisehir
