Büşra Tekin
Küresel Enerji Sektöründe Dengeler Yeniden Kuruluyor
Dünya genelinde gözlerin çevrildiği enerji piyasalarında dev petrol şirketlerinin kazanç tabloları netleşti. ABD, İngiltere, Hollanda, Fransa, İtalya, Norveç, Suudi Arabistan ve Çin’in en büyük ulusal ve uluslararası petrol üreticileri, bu yılın ilk çeyreğinde toplam 71,2 milyar dolar kâr elde etti. Bu devasa rakam, küresel ekonomideki dalgalanmaların ve jeopolitik risklerin doğrudan bir yansıması olarak değerlendiriliyor.
Geçtiğimiz yıllarla kıyaslandığında, sektördeki kâr marjlarının dalgalı bir seyir izlediği görülüyor. Rusya-Ukrayna Savaşı’nın enerji piyasalarında arz endişelerini zirveye taşıdığı 2022 yılında 98,3 milyar doları bulan toplam kâr, sonraki yıllarda düşüş eğilimine girmişti. Sektör temsilcilerinin toplam kazancı 2023 yılında 88,3 milyar dolara, 2024 yılında 71,7 milyar dolara ve 2025 yılında ise 62,9 milyar dolara kadar geriledi. Ancak bu yılın ilk çeyreğinde yaşanan gelişmeler dengeleri tersine çevirdi.
Hürmüz Boğazı’ndaki Gerilim Fiyatları Tetikledi
Uluslararası ticaret yolları üzerindeki lojistik sıkıntılar ve kritik geçiş noktalarındaki güvenlik riskleri, enerji maliyetlerini doğrudan etkiliyor. Özellikle Hürmüz Boğazı çevresinde tırmanan jeopolitik gerilimler, küresel petrol arzında kesinti yaşanabileceği endişesini doğurdu. Bu durum, brent petrol fiyatlarını yukarı yönlü destekleyerek şirket kârlarının geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 13,2 oranında artmasını sağladı.
Yükselişe rağmen, mevcut kâr oranları brent petrolün varil fiyatının ortalama 100 dolar sınırını aştığı ve enerji krizinin en derin hissedildiği 2022 seviyesinin yaklaşık 27 milyar dolar gerisinde kalmaya devam ediyor. Bu durum, küresel piyasalardaki arz-talep dengesinin henüz eski seviyelere tam olarak dönmediğini gösteriyor. Lojistik hatlardaki her aksama, doğrudan vatandaşın günlük yaşamındaki akaryakıt maliyetlerine ve dolaylı olarak enflasyona yansıyor.
Dev Şirketlerin Kazanç Tablosunda Aramco Liderliği
Suudi Arabistan’ın ulusal petrol şirketi Saudi Aramco, küresel ligde liderliğini açık ara korumaya devam ediyor. Şirket, 2026’nın ilk çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine kıyasla kârını yüzde 26’dan fazla artırarak 33,6 milyar dolara çıkardı. Batı merkezli şirketlerde ise daha farklı bir tablo öne çıkıyor. ABD’li devlerden ExxonMobil’in ilk çeyrek kârı yüzde 45’ten fazla azalarak 4,2 milyar dolara gerilerken, Chevron ve ConocoPhillips gibi devler de kâr düşüşü yaşamaya devam etti.
Avrupalı üreticiler cephesinde ise belirgin bir toparlanma gözleniyor. Shell, bp, Equinor ve TotalEnergies gibi şirketler, bu çeyrekte kâr oranlarını ciddi oranlarda artırarak piyasadaki konumlarını güçlendirdi. Çinli CNOOC ise istikrarlı yapısıyla dikkat çekerek kârını 5,8 milyar dolara kadar yükseltmeyi başardı. Enerji piyasalarındaki bu büyük rekabet, küresel lojistik ağlarının gücünü ve tedarik zincirinin ne denli kritik olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.
Kaynak: Ekonomim Tv
