Büşra Tekin
Sanayi Devlerinde Sübvansiyon Çılgınlığı
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), dünya genelindeki en büyük 525 sanayi firmasının mali verilerini mercek altına aldı. Araştırma sonuçları, küresel ticaret arenasındaki dengelerin nasıl değiştiğini çarpıcı verilerle ortaya koyuyor. 15 kritik sanayi sektöründe uygulanan devlet destekleri, 2024 yılında şirket gelirlerinin yüzde 1,3’üne ulaşarak toplamda 108 milyar dolarlık devasa bir boyuta ulaştı.
Bu rakam, küresel finans sisteminin hafızasında derin izler bırakan 2009 krizinden bu yana kaydedilen en yüksek seviyelerden biri olarak tarihe geçti. Devletlerin stratejik sektörleri ayakta tutma veya öne çıkarma çabası, beraberinde ciddi bir rekabet tartışmasını da getirdi. Özellikle yarı iletkenler, ağır sanayi ve yenilenebilir enerji ekipmanları gibi alanlarda verilen teşvikler, ülkeler arasındaki ticari dengeleri kökten sarsıyor.
Çin Firmaları Rakiplerine Fark Atıyor
Raporun en dikkat çekici kısımlarından biri ülkeler arasındaki destek uçurumu oldu. Çinli firmaların, 2005-2024 yılları arasındaki dönemde OECD ülkelerindeki rakiplerine kıyasla ortalama üç ile sekiz kat daha fazla devlet desteği aldığı belirlendi. Bu devasa nakit akışı, Çinli şirketlerin küresel pazarda hızla büyümesini sağlayan en büyük itici güç olarak değerlendiriliyor.
Son 20 yılda pazar payını artıran firmaların başarısında bu teşviklerin payı yadsınamaz bir gerçeklik sunuyor. Verilere göre, küresel şirketlerin pazar payı artışının yaklaşık yüzde 22’si devlet destekleriyle ilişkilendirilirken, bu oran Çinli firmalarda yüzde 60 seviyesine kadar çıkıyor. Ancak madalyonun öteki yüzünde ciddi bir verimlilik sorunu bulunuyor. Milyarlarca dolarlık desteğe rağmen, şirketlerin genel verimlilik veya kârlılık oranlarında beklenen o büyük sıçrama bir türlü gerçekleşmedi.
OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann, sanayi sübvansiyonlarının piyasa mekanizmalarını bozabileceği konusunda sert uyarılarda bulundu. Cormann, bu tür kalıcı desteklerin arz fazlasına ve haksız rekabet avantajlarına yol açarak küresel ticaret sistemini tehdit ettiğini vurguladı. Adil bir ticaret ortamının tesisi için şeffaf veri paylaşımının ve ülkeler arasında koordineli hareket etmenin zorunlu olduğu belirtiliyor. Bu durumun gelecekte gümrük vergileri ve ticari kısıtlamalar üzerinde nasıl bir etki yaratacağı ise merak konusu.
Kaynak: Ekonomim Tv
