Gurbetçiler İçin Emeklilik Artık Daha Zorlu
Gurbetçiler için Türkiye’den emekli olmak artık eski yıllardaki kadar kolay değil. 7186 Sayılı Kanun ile hayata geçirilen köklü düzenlemeler, yurt dışı borçlanma sistemini baştan aşağı değiştirerek daha maliyetli ve karmaşık bir yapıya bürüdü. Bir zamanlar düşük primlerle ve SSK statüsünde sağlanan avantajlı emeklilik imkanları, yerini Bağ-Kur ağırlıklı ve yüksek primli bir sisteme bıraktı. Bu değişim, Avrupa’da yaşayan binlerce Türk vatandaşının gelecek planlarını yeniden gözden geçirmesine neden oluyor.
Eski Kolaylıklar ve SSK Avantajı Tarihe Karıştı
Eski sistemde, Almanya gibi ülkelerde yaşayan vatandaşlar, Türkiye’ye tatil için geldiklerinde kısa süreli bir sigortalı işte çalışarak borçlanma sürecini başlatabiliyordu. Bu yöntemle Almanya’daki işe giriş tarihi Türkiye’de de geçerli sayılıyor, vatandaşlar %32 gibi daha makul prim oranlarıyla emekli olabiliyordu. Ancak yeni mevzuat bu kapıyı tamamen kapattı. Artık borçlanma oranları %45’e yükseltilirken, emeklilik statüsü de büyük oranda Bağ-Kur kapsamına kaydırıldı. Bu da gurbetçilerin cebinden daha fazla para çıkması ve daha uzun süre prim ödemesi anlamına geliyor.
Yeni Sistemde Emeklilik İçin Kimler Başvurabilir?
Yurt dışında yaşayan vatandaşlar için süreç artık iki ana koldan ilerliyor. Türkiye’de daha önceden sigorta girişi olanlar ve hiç girişi olmayanlar farklı kriterlere tabi tutuluyor. 18 yaşından itibaren yurt dışında geçen çalışma süreleri borçlanılabiliyor. Kadınlar için durum biraz daha farklı; onlar sadece çalışma sürelerini değil, yurt dışında bulundukları süreleri de borçlanma kapsamına alabiliyor. Erkekler ise yalnızca fiilen çalıştıkları veya işsizlik ödeneği aldıkları resmi süreleri belgelemek zorunda.
5400 Gün Şartı ve Yaş Sınırı Engeli
1 Ağustos 2019 tarihinden sonra yapılan başvurularda en dikkat çekici değişiklik, tüm yurt dışı borçlanmalarının Bağ-Kur (4/b) kapsamında değerlendirilmesi oldu. Bu durum, emekli maaşlarının miktarından emeklilik yaşına kadar pek çok faktörü doğrudan etkiliyor. Bağ-Kur üzerinden emekli olabilmek için en az 5400 iş günü prim ödenmesi gerekiyor. Ayrıca yaş sınırı da burada devreye giriyor; gurbetçilerin bu sistemden yararlanarak maaş almaya başlaması için 62 yaşını doldurmuş olmaları şart koşuluyor. Prim borçlanma tutarlarının alt ve üst limitleri ise asgari ücrete endeksli olarak her yıl güncelleniyor.
Başvuru Süreci ve Ödeme Takvimi
Türkiye’den emekli maaşı almak isteyen gurbetçilerin öncelikle SGK’ya resmi bir yurt dışı borçlanma emekli dilekçesi ile müracaat etmesi gerekiyor. Bu dilekçede hangi dönemlerin borçlanılacağı ve hangi prim tutarı üzerinden ödeme yapılacağı net bir şekilde belirtilmeli. Güncel rakamlara göre bir günlük borçlanma tutarı alt sınır olan 38.38 TL ile üst sınır olan 287.82 TL arasında seçilebiliyor. SGK ödeyeceğiniz toplam tutarı belirledikten sonra, bu primi üç ay içinde ödemeniz gerekiyor. Süreyi kaçıranların başvurusu iptal ediliyor ve tekrar başvuru yapmaları gerekiyor.
