Mehmet Ertürkler
Siyasetin ve diplomasinin labirentlerinde, bazen en güçlü sesler silah seslerinden önce duyulan o derin sessizlikte saklıdır. Bugün Washington koridorlarında yankılanan tartışmalar, sadece bir askeri operasyonun teknik detaylarını değil, aynı zamanda küresel bir kaosun ontolojik temellerini barındırıyor. Beyaz Saray içerisinde filizlenen görüş ayrılıkları, İran eksenli bir askeri harekatın sadece bir ‘emir-komuta’ meselesi olmadığını, lojistikten sosyolojiye kadar uzanan devasa bir risk silsilesi olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.
Amerikan haber sitesi Axios tarafından paylaşılan kulis bilgileri, Trump yönetiminin en güvendiği isimlerden biri olan Genelkurmay Başkanı General Dan Caine‘in, olası bir operasyonun yaratacağı yıkıcı etkiler konusunda ciddi çekinceleri olduğunu ortaya koyuyor. Caine, modern savaşın sadece teknolojik bir üstünlük değil, aynı zamanda sürdürülebilir bir lojistik ve müttefik desteği gerektirdiğini vurguluyor. Kritik mühimmat eksiklikleri ve uluslararası kamuoyunda beklenen desteğin bulunmaması, operasyonun bir bataklığa dönüşme riskini artırıyor. Sosyolojik bir perspektifle bakıldığında, müttefik desteği olmayan bir askeri müdahale, uluslararası meşruiyetin yitirilmesi ve bölgesel bir nefret dalgasının tetiklenmesi anlamına gelmektedir.
Diplomasi ve Askeri Zaruret Arasındaki İnce Çizgi
Askeri stratejilerde ‘sınırlı operasyon’ kavramı genellikle bir yanılsamadan ibarettir. Washington Post‘a konuşan eski savunma yetkililerinin de belirttiği gibi, İran rejimini devirme hedefli bir girişim, haftalar hatta aylar sürebilecek bir yıpratma savaşına dönüşebilir. Bu durum, ABD askerlerini daha yoğun bir misilleme riskiyle karşı karşıya bırakırken, mühimmat stoklarının hızla tükenmesine neden olacaktır. ABD savunma sanayii ve lojistik süreçleri, bu denli büyük ölçekli ve uzun vadeli bir çatışmayı finanse etmek ve sürdürmek konusunda ciddi bir sınavla karşı karşıyadır. Türkiye ve dünya genelindeki askeri prosedürlerde olduğu gibi, bir operasyonun başarısı sadece ilk vuruş gücüyle değil, sonrasındaki kamu düzeni ve güvenliğin tesisiyle ölçülür.
Öte yandan, Başkan Donald Trump, Truth Social üzerinden yaptığı açıklamalarla bu ‘isteksizlik’ iddialarını sert bir dille yalanladı. Trump, General Caine’i bir ‘savaşçı’ olarak tanımlarken, onun geçmişteki Geceyarısı Çekici (Midnight Sledgehammer) operasyonundaki başarısına atıfta bulundu. Ancak bu noktada karşımıza çıkan soru şudur: Bir generalin stratejik rasyonalitesi, politik iradenin hırsıyla ne kadar örtüşebilir? Trump’ın, CENTCOM Komutanı Oramiral Brad Cooper’ı toplantılara dahil etmemesi ve sadece Caine üzerinden ilerlemesi, yönetim içindeki karar alma süreçlerinin nasıl daraldığını ve kişiselleştiğini göstermektedir.
Ortadoğu’nun Jeopolitik Değişimi ve Nükleer Belirsizlik
Bölgedeki askeri hareketlilik ise diplomasi masasının arkasındaki gerçek gücü simgeliyor. İsrail’in güneyindeki askeri üslere iniş yapan 12 adet F-22 tipi savaş uçağı, caydırıcılık diplomasisinin en somut örneğidir. Ancak bu askeri yığınak, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi‘nin “Nükleer silah geliştirmeyeceğiz” beyanıyla zıt bir frekansta ilerliyor. Uluslararası hukuk çerçevesinde, barışçıl nükleer enerji hakkı ile nükleer silah kapasitesi arasındaki o ince çizgi, bugün küresel güvenliğin en kırılgan noktasını oluşturuyor. Jared Kushner ve Steve Witkoff‘un Cenevre’de yürüteceği görüşmeler, bu kördüğümün çözülüp çözülmeyeceğini belirleyecek. Eğer Tahran’ın nükleer kapasitesinden vazgeçme konusunda bir ‘oyalama’ taktiği izlediği kanaatine varılırsa, dünya kendisini bir sabah ‘sınırlı harekat’ manşetleriyle uyanırken bulabilir. Bu süreç, sadece devletler arası bir çatışma değil, aynı zamanda küresel enerji hatlarının, demografik dengelerin ve insanlık onurunun büyük bir sınavı olacaktır.
