Beyaz Saray ve Vatikan Arasında Büyük Satranç
Dünya siyasetinin ve inanç dünyasının iki dev ismi, tarihte eşi benzeri görülmemiş bir restleşmenin tam ortasında. Roma’dan havalanan uçakta, 11 günlük Afrika turuna başlayan ilk ABD’li Papa 14. Leo, Washington’dan gelen ağır eleştirilere sessiz kalmadı. Cezayir yolunda gazetecilerin sorularını yanıtlayan Papa, Trump yönetiminden korkmadığını belirterek, “Ben siyasetçi değilim, İncil’in mesajını taşıyorum” dedi. Ancak bu cümle, basit bir dini savunmadan çok daha fazlasını ifade ediyor.
Kimin Projesi? İlk ABD’li Papa Tartışması
Donald Trump’ın sosyal medya üzerinden başlattığı saldırı, meselenin sadece inanç eksenli olmadığını kanıtlar nitelikte. Trump, 14. Leo’nun Papa seçilmesinin arkasında “kendisiyle başa çıkmak” isteyen bir lobinin olduğunu iddia ediyor. Bu iddia, “Kilise neden şimdi bir Amerikalıyı lider seçti?” sorusunu akıllara getiriyor. Trump’a göre Papa, nükleer silahlar ve suçla mücadele konusunda “zayıf” ve “berbat bir dış politika” izliyor. Trump’ın en ağır ithamı ise Papa’nın “radikal solun” isteklerine boyun eğdiği yönünde. Bu, Beyaz Saray ile Vatikan arasındaki köprülerin tamamen atıldığının bir göstergesi.
Olayların fitili aslında Nisan başında, Pentagon Müsteşarı Elbridge Colby ile Vatikan Büyükelçisi Kardinal Christophe Pierre arasındaki bir gerginlikle ateşlenmişti. Kamuoyuna sızan iddialara göre Pentagon, Papa’nın “güce dayalı diplomasiyi” eleştirmesinden rahatsız olmuştu. Her ne kadar iki taraf da bu görüşmeyi yalanlasa da, bugün gelinen nokta kapalı kapılar ardında nelerin konuşulduğunu açıkça ortaya koyuyor. Özellikle İran ile yürütülen gizli pazarlıklar ve nükleer dosya, bu kavganın görünmeyen asıl merkezi olabilir.
İncil mi, Siyaset mi? Gerçek Güç Odakları
Papa 14. Leo’nun son dönemde yaptığı “Paraya tapmaya son verin, güç gösterisinden vazgeçin” çağrıları, Trump’ın “Önce Amerika” politikasına doğrudan bir saldırı olarak okunuyor. Trump’ın buna cevabı ise her zamanki gibi çarpıcı oldu: Kendisini Hazreti İsa ile kıyaslayan bir görsel paylaşarak, dindar seçmen üzerindeki etkisini konsolide etmeye çalıştı. Bu hamle, ABD içindeki Katolik oylarının rengini belirlemekten ziyade, küresel bir liderlik yarışının simgesi haline geldi.
Vatikan’ın geleneksel tarafsızlık politikasından uzaklaşarak ABD’li bir Papa ile daha aktif bir rol üstlenmesi, küresel güç dengelerini sarsıyor. Trump’ın “Leo kendine çekidüzen vermeli” uyarısı, sadece bir liderin bir din adamına tepkisi değil; ulus devletin, sınırları aşan manevi bir otoriteye karşı verdiği hayatta kalma mücadelesidir. Önümüzdeki günlerde bu gerilimin, özellikle Latin Amerika ve Orta Doğu politikaları üzerinden nasıl bir derinlik kazanacağını hep birlikte göreceğiz. Perde arkasındaki asıl aktörlerin kim olduğu ise bu tartışmaların tozu dumanı dağıldığında netleşecektir.
