Abdurahman Yazıcı
Diplomaside ‘Boş Muhabbet’ Devri Kapandı
Diplomasi trafiğinde tansiyonun hiç düşmediği şu günlerde, Beyaz Saray’dan gelen son haber Ankara kulislerinde de büyük yankı buldu. ABD Başkanı Donald Trump, İran ile buzları eritme hamlesi olarak görülen kritik Pakistan seyahatini son saniyede askıya aldı. Sadece bir seyahat iptali değil, aslında bir diplomatik manifesto niteliği taşıyan bu karar, Trump’ın klasik ‘pazarlıkçı’ kimliğinin en taze örneği olarak kayıtlara geçti. Ankara’da bürokrasi koridorlarını yakından tanıyanlar bilir; bu tür geri adımlar genellikle masadaki elin güçlendirilmesi için atılır.
18 Saatlik Uçuşa Son Dakika Engeli
Trump, Fox News ekranlarından yaptığı o sarsıcı açıklamada, damadı Jared Kushner ve Özel Temsilcisi Steve Witkoff’u taşıyacak uçağı adeta pistten döndürdü. ‘Oraya gitmek için 18 saat uçmayacaksınız’ diyerek masayı deviren ABD Başkanı, diplomasi dilindeki o ağırbaşlılığı bir kenara itip kendi usulünce noktayı koydu. Trump’a göre, sonuç alınmayacak, havanda su dövülecek görüşmeler için okyanus aşmanın bir mantığı yok. ‘Elimizde her türlü imkan var, istedikleri zaman bize ulaşabilirler’ cümlesi aslında şu anlama geliyor: Washington artık ‘aracıların’ arkasına saklanmak istemiyor ve doğrudan muhataplık bekliyor. Trump’ın ekibine verdiği talimat, Beyaz Saray’ın artık ‘müzakere olsun da nasıl olursa olsun’ mantığından tamamen uzaklaştığını gösteriyor.
İran-Pakistan Hattında Zamanlama Manidar
Bu kararın zamanlaması ise oldukça dikkat çekici. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin İslamabad’dan ayrılmasının hemen ardından Trump’ın bu hamleyi yapması, basit bir takvim çakışması olarak görülemez. Tahran kanadı daha en başından beri ‘doğrudan görüşme olmayacak’ diyerek Pakistan üzerinden mesaj iletilebileceğini belirtmişti. Pakistan’ın burada sadece bir postacı rolü üstlenecek olması, anlaşılan o ki Trump’ın pragmatik zihninde karşılık bulmadı. Aracıları devre dışı bırakmak isteyen bir liderin, 18 saatlik yolu sadece dolaylı mesajlar duymak için ekibine katettirmemesi, bölgedeki tüm dengeleri yeniden şekillendirebilir.
Güç Gösterisi Mi Yoksa Yeni Bir Taktik Mi?
Peki bu geri adım, İran ile iplerin tamamen koptuğu anlamına mı geliyor? Ankara’daki dış politika uzmanlarına göre kesinlikle hayır. Trump’ın ‘bizi her zaman arayabilirler’ vurgusu, kapının aslında aralık olduğunu ama anahtarın Washington’da kalacağını gösteriyor. Pakistan’ın arabuluculuk girişimleri bu hamleyle şimdilik sekteye uğramış gibi görünse de, bölgedeki aktörler artık Trump ile pazarlık yapmanın ‘eski usul’ diplomatik nezaketle pek mümkün olmadığını anladı. Vatandaşın diliyle söyleyecek olursak; Trump artık laf kalabalığına karnının tok olduğunu, icraat görmeden kimsenin elini sıkmayacağını en sert şekilde ilan etmiş oldu. Şimdi gözler, bu sert çıkışın ardından Tahran’ın masaya daha somut bir teklifle gelip gelmeyeceğine çevrilmiş durumda.
