Hakan Kara
Beyaz Saray Bahçesinde Hareketli Dakikalar
ABD Başkanı Donald Trump, Washington’ın siyasi koridorlarını ve dünya başkentlerini sarsacak açıklamalarına bir yenisini daha ekledi. Beyaz Saray’ın protokol kokan bahçesinde Kongre üyeleriyle bir araya gelen Trump, son dönemin en gergin başlığı olan İran meselesine dair adeta bir şifre çözücü gibi konuştu. Diplomasinin kapılarını aralayan ancak askeri üstünlüğü vurgulamaktan da geri durmayan Trump, bölgedeki dengelerin artık eskisi gibi olmayacağının sinyallerini verdi. Masadaki dosya kabarık, gerilim yüksek ama Trump’ın dili son derece emin.
Trump, İran ile yürütülen arka kapı diplomasisinin ve resmi temasların sürdüğünü belirterek, yakın zamanda bir anlaşmaya varıp varamayacaklarını göreceklerini ifade etti. Ancak bu sadece bir iyi niyet temennisi değil, aynı zamanda karşı tarafa verilmiş bir ültimatom gibi yankılandı. Beyaz Saray’ın çimlerinde dile getirilen bu sözler, Tahran’ın içinde bulunduğu ekonomik ve siyasi çıkmazın bir yansıması olarak okunuyor.
İran’ın Askeri Gücü Hedefte: ‘Hava Kuvvetleri Yok Oldu’
Başkan Trump’ın konuşmasındaki en sarsıcı detaylar ise İran’ın askeri kapasitesine yönelik iddialarıydı. İran ordusunun ve siyasi liderliğinin büyük ölçüde devre dışı bırakıldığını savunan Trump, kelimelerini sakınmadan seçti. Donanmanın etkisiz hale getirildiğini, hava kuvvetlerinin ve uçaksavar sistemlerinin yok edildiğini ileri süren ABD Başkanı, lider kadrosu hakkında ise ‘Hoş bir cümle olmayacağı için söylemek istemiyorum ama gerçek bu’ diyerek, adı konulmamış bir operasyonel başarının altını çizdi.
Bu iddialar, bölgedeki istihbarat raporlarını yeniden gündeme taşıyacak cinsten. Trump’a göre İran, içinde bulunduğu durumdan o kadar bıkmış durumda ki bir anlaşma yapmak için adeta can atıyorlar. Bu durum, yıllardır süregelen yaptırım sarmalının ve bölgedeki askeri baskının bir sonucu olarak görülüyor. Trump’ın ‘Bu savaşı çok kısa sürede sona erdireceğiz’ çıkışı, sadece bir vaat değil, Pentagon’un yeni stratejisinin bir özeti niteliğinde.
Nükleer Kırmızı Çizgi ve Yeni Diplomasi
Haberin en can alıcı noktası ise nükleer silah meselesiydi. Trump, İran’ın hiçbir koşulda nükleer silah geliştirmesine izin vermeyeceklerini en sert dille yineledi. ‘Buna tahammül edemeyiz ve etmeyeceğiz’ diyen ABD Başkanı, Washington’ın kırmızı çizgisini bir kez daha kalın bir kalemle çizmiş oldu. Bölgedeki müttefiklerin endişelerini dindirmeye yönelik bu açıklama, aynı zamanda Tahran’a yönelik baskının dozunun artacağının da bir kanıtı.
Görünen o ki, Washington cephesinde İran dosyası artık bir ‘sonuç alma’ aşamasına gelmiş durumda. Trump’ın ‘Umarım bunu güzel bir şekilde hallederiz’ temennisi, diplomasinin son bir şans olarak masada tutulduğunu ancak masanın altındaki gücün her an kullanılmaya hazır olduğunu gösteriyor. Şimdi herkesin aklındaki soru şu: Tahran bu sert açıklamalara nasıl bir yanıt verecek ve Trump’ın bahsettiği o ‘kısa süre’ ne zaman dolacak?
