Zeynep Karasu
Diplomaside Kritik Eşik: Trump ve Şi Masada
Dünya siyasetinin ve küresel ekonominin kalbi bugün Pekin’de atıyor. ABD Başkanı Donald Trump, 2017 yılından bu yana bir Amerikan Başkanı’nın Çin’e gerçekleştirdiği ilk resmi ziyaret kapsamında Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya geliyor. 28 Şubat’tan bu yana Ortadoğu’da tırmanan gerilimin gölgesinde gerçekleşen bu temas, sadece iki süper gücün ticaret savaşlarını değil, aynı zamanda bölgesel çatışmaların geleceğini de belirleyecek bir nitelik taşıyor. Pekin’deki Büyük Halk Toplantı Sarayı’nda düzenlenen askeri törenin ardından başlayacak olan görüşmelerin, küresel piyasalarda uzun süredir beklenen ‘belirsizlik’ havasını dağıtıp dağıtmayacağı merak konusu.
Teknoloji Devleri ve Yapay Zekâ Yarışı
Zirvenin belki de en dikkat çekici detaylarından biri, Trump’ın beraberinde getirdiği heyet oldu. Washington yönetiminin Çin’e karşı teknolojik üstünlüğünü koruma çabası, heyette Elon Musk ve Tim Cook gibi teknoloji dünyasının en güçlü isimlerinin yer almasıyla vücut buluyor. Yapay zekâ alanında Pekin’in attığı hızlı adımlar karşısında ABD’nin nasıl bir strateji izleyeceği, bu görüşmelerin en sert pazarlık noktalarından birini oluşturacak. Sadece çipler ve yazılımlar değil, nadir elementlerin tedarik zinciri ve Boeing uçak satışları gibi devasa ticari kalemler de masadaki yerini almış durumda.
İran Krizi ve Ortadoğu’nun Geleceği
Trump’ın Pekin ajandasında ticari kaygıların hemen ardından gelen en kritik başlık ise İran ile yaşanan askeri ve diplomatik çıkmaz. Washington, Tahran’ın en büyük enerji ortağı olan Çin’in nüfuzunu kullanarak bölgedeki gerilimi düşürmesini bekliyor. Ancak uzmanlar, Çin’in bu konuda doğrudan sorumluluk almaktan kaçınabileceğini öngörüyor. İran Dışişleri Bakanı’nın Trump’tan hemen önce Pekin’de yaptığı temaslar, Çin’in denge politikasını sürdürme kararlılığını gösteriyor. ABD kamuoyunda maliyeti ve riskleri tartışılan İran sürecinde, Şi Cinping’in vereceği ya da vermeyeceği destek, bölgedeki askeri hareketliliğin seyrini değiştirebilir.
Rusya Faktörü ve Yeni Bloklaşma
Pekin’deki diplomasi trafiği sadece ABD ile sınırlı kalmayacak. Kremlin’den gelen açıklamalar, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de kısa süre içinde Çin’e bir ziyaret gerçekleştireceğini doğruluyor. Trump’ın ardından Putin’in ağırlanacak olması, Pekin’in yeni dünya düzeninde ‘merkezi arabulucu’ ve ‘güç dengesi’ rolünü pekiştiriyor. Tayvan meselesi ve silah satışları gibi kronik sorunlar devam ederken, 2001 yılında imzalanan Çin-Rusya Dostluk Anlaşması’nın yenilenme ihtimali, Washington’un bölgedeki hamlelerini daha dikkatli yapmasını zorunlu kılıyor. Vatandaşlar ve yatırımcılar için bu zirve, hem gümrük vergilerinin ürün fiyatlarına etkisini hem de enerji maliyetlerinin geleceğini anlamak adına büyük önem taşıyor.
