Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, ülkede 15 Mart tarihinde gerçekleştirilen referandumla kabul edilen yeni anayasa reformunun resmen yürürlüğe girmesi dolayısıyla ulusa sesleniş mesajı yayımladı. Tokayev yayımladığı mesajda, anayasal değişikliklerin sivil toplum kurumlarının dönüşümü, siyasi sistemin yeniden yapılandırılması ve ülkenin kapsamlı modernizasyonu için tarihi bir dönüm noktası olduğunu belirtti.
Halkın yüksek bir vatanseverlik sorumluluğu göstererek referandumda geleceğe yönelik stratejik bir tercih yaptığını ifade eden Cumhurbaşkanı Tokayev, sarsılmaz hukuki temellere dayanan yeni anayasa ile birlikte hedeflenen reformların başarıyla hayata geçirileceğini vurguladı. Tokayev, yeni dönemde toplumsal yapıda adalet, çalışkanlık, çevre bilinci ve hukuk düzeninin egemen olacağını kaydetti.
Kurultay Sistemiyle Tek Meclisli Dönem Başlıyor
Halk oylamasında seçmenlerin yüzde 88’inin desteğini alan 96 maddelik yeni anayasa paketi doğrultusunda, Kazakistan’da iki meclisli parlamento yapısı tamamen sonlandırılarak yerine “kurultay” adı verilen tek meclisli yasama organı kuruldu. Toplam 145 sandalyeden oluşacak kurultayın milletvekilleri, nispi temsil sistemi esas alınarak 5 yıllık bir dönem için seçilecek.
Cumhurbaşkanı Yardımcılığı Makamı Oluşturuldu
Yürürlüğe giren anayasal düzenlemeler kapsamında ülkede ilk kez cumhurbaşkanı yardımcılığı makamı ihdas edildi. Kurultay kurulunun onay vermesinin ardından cumhurbaşkanı tarafından atanacak olan cumhurbaşkanı yardımcısı, devlet başkanının görevinden ayrılması, istifa etmesi veya sorumluluklarını yerine getirememesi durumunda tüm yetkileri devralacak.
Hükümet Kurma Yetkisi ve Dil Statüsü Yeniden Belirlendi
Yeni anayasa hükümlerine göre başbakan, kurultay onayının alınması şartıyla cumhurbaşkanı tarafından görevlendirilecek. Kabinede yer alacak bakanlar ise başbakan tarafından belirlenerek kurultay ile yapılacak istişare sürecinin ardından netleştirilecek. Resmi dairelerde ve yerel yönetim organlarında Kazakça ana dil olarak kullanılmaya devam ederken, Rusça ise Kazakçanın yanında yardımcı statüde kullanılacak.
Sosyal Sorumluluklar ve Ölüm Cezası Yasağı Anayasada
Hukuki reform paketiyle birlikte ülkede ölüm cezası tamamen yasaklanırken, kişisel verilerin korunması hem fiziki hem de dijital mecralarda anayasal güvence altına alındı. Evliliğin yalnızca bir erkek ve bir kadının birliğiyle kurulabileceği hükme bağlanırken, çalışabilir durumdaki çocuklara, bakıma muhtaç ebeveynlerinin bakımını üstlenme yükümlülüğü getirildi. Ayrıca toplumsal mutabakatı güçlendirmek amacıyla yeni bir halk konseyinin kurulması da kararlaştırıldı.
Kaynak: Hürriyet
