Burak Yılmazlar
Demografik Dönüşümün Getirdiği Ağır Yük
Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilen 15 Haziran Dünya Yaşlı İstismarı Farkındalık Günü, küresel ölçekte büyüyen büyük bir sosyal krizi yeniden gündeme taşıdı. 2026 yılı için belirlenen “Farkındalığın ötesinde: Yaşlı istismarının önlenmesini işler hale getirmek” teması, sadece teoride kalan önlemlerin artık sahada uygulanması gerektiğine işaret ediyor. Demografik veriler, yakın gelecekte insanlığı bekleyen yaşlanma dalgasının boyutlarını açıkça ortaya koyuyor.
Yapılan araştırmalara göre, 2019 ile 2030 yılları arasında dünya genelindeki 60 yaş ve üzeri nüfusun 1 milyardan 1,4 milyara ulaşması bekleniyor. Bu hızlı artış, yaşlı nüfusun genç nüfus sayısını geride bırakacağı anlamına geliyor. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde bu dönüşümün çok daha sancılı ve kontrolsüz gerçekleşeceği öngörülüyor. Altyapı yetersizlikleri ve sosyal güvence açıklarının, bu ülkelerdeki krizleri tetikleme potansiyeli bulunuyor.
Her 6 Yaşlıdan Biri İstismar Mağduru
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, 60 yaş ve üzerindeki her 6 kişiden biri aktif olarak istismara maruz kalıyor. Bu istismar türleri arasında yalnızca fiziksel şiddet yer almıyor; psikolojik baskı, maddi kaynakların gasp edilmesi ve en önemlisi de sistematik ihmal başı çekiyor. Birçok mağdurun maruz kaldığı bu muameleyi utanç duyduğu veya korktuğu için bildirememesi, sorunun gerçek boyutlarının çok daha vahim olduğunu gösteriyor.
2050 Yılında Tablo Daha Da Ağırlaşabilir
Nüfus artış hızı ve yaşam sürelerinin uzaması göz önüne alındığında, mevcut istismar oranları sabit kalsa dahi mağdur sayısı katlanarak artacak. 2050 yılına kadar küresel yaşlı nüfusunun 2 milyara ulaşacağı tahmin ediliyor. Bu durum, koruyucu tedbirler alınmadığı takdirde dünya genelinde yaklaşık 320 milyon yaşlı bireyin doğrudan istismar ve ihmal kıskacına düşeceğini gösteriyor. Uzmanlar, iyileşme süreçlerinin bu yaş gruplarında son derece yavaş ve maliyetli olduğuna dikkat çekiyor.
Çözüm İçin Acil Eylem Planı Şart
Yaşlı istismarıyla mücadelede klasik yöntemlerin ötesine geçilmesi gerektiği vurgulanıyor. Bakım veren personelin düzenli olarak denetlenmesi, yaşlıların finansal dolandırıcılıklara karşı korunmasını sağlayacak para yönetimi programları ve doğrudan ulaşılabilecek acil yardım hatları hayati önem taşıyor. Özellikle engelli yaşlı bireylerin hem yaşlılık hem de engellilik alanındaki destek hizmetleriyle entegre biçimde korunması, gelecekteki sosyal krizlerin önüne geçebilecek en önemli adımlar arasında gösteriliyor.
Kaynak: Hürriyet
