Erkan Dönmez
Asimetrik Maliyet Uçurumu: Modern Savaşın Yeni Matematiği
Modern savaş sahasında artık sadece teknoloji değil, doğrudan ‘matematik’ konuşuyor. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’a yönelik son hava saldırılarında Düşük Maliyetli İnsansız Savaş Saldırı Sistemi (LUCAS) teknolojisini ilk kez sahaya sürerek askeri doktrinlerde yeni bir sayfa açtı. Bu hamle, dünyanın en büyük askeri gücünün, rakiplerinin ‘ucuz ama etkili’ stratejisini benimsemek zorunda kaldığının en somut göstergesi olarak kayıtlara geçti. Pentagon, yıllarca ‘mükemmel’ ve ‘pahalı’ sistemlere milyarlarca dolar yatırım yaptıktan sonra, şimdi asimetrik savaşın acımasız ekonomik gerçekleriyle yüzleşiyor.
Savunma ekonomisi perspektifinden bakıldığında, ABD’nin geçtiğimiz dönemde yürüttüğü operasyonlar finansal açıdan sürdürülemez bir tablo ortaya koyuyordu. Bir adet Tomahawk füzesinin yaklaşık 2 milyon dolara mal olduğu, buna karşın hedef alınan İran menşeli Shahed-136 İHA’larının birim maliyetinin sadece 35 bin dolar seviyesinde kaldığı bir denklemde, savunma tarafı ekonomik olarak büyük bir erozyon yaşıyordu. Pentagon’un sadece son operasyonlarda 400 Tomahawk ateşlemesi, toplam envanterin yüzde onunun yaklaşık 800 milyon dolarlık bir maliyetle tükenmesi anlamına geliyordu. İşte LUCAS, bu maliyet uçurumunu kapatmak için Arizona’da geliştirilen bir ‘tersine mühendislik’ harikası olarak sahneye çıkıyor.
Savunma Sanayiinde Üretim Devrimi: 18 Ayda Operasyonel Hazırlık
Geleneksel Amerikan savunma projeleri, F-35 veya B-21 örneklerinde olduğu gibi on yıllara yayılan geliştirme süreçleri ve devasa bütçelerle anılıyor. Ancak LUCAS projesi, konsept aşamasından operasyonel kullanıma sadece 18 ay gibi kısa bir sürede geçti. Bu performans, ABD savunma sanayi ekosisteminin hantal yapısından kurtulup ‘hassas kitle üretimi’ çağına ayak uydurmaya başladığını kanıtlıyor. Savunma analistleri, 800 milyon dolarlık bir bütçeyle sadece birkaç yüz sofistike füze almak yerine, 23 binden fazla LUCAS üretilebileceğine dikkat çekiyor. Bu sayısal üstünlük, modern savaşın yeni para birimi haline gelen ‘sürü saldırıları’ karşısında en kritik taarruz mekanizması olarak görülüyor.
Stratejik Çıkmaz ve Sürdürülebilir Güvenlik
Washington’ın bu stratejik dönüşümü, sadece Orta Doğu’daki güncel gerilimleri değil, Hint-Pasifik gibi potansiyel büyük ölçekli çatışma alanlarını da doğrudan ilgilendiriyor. ABD ordusu artık ‘az sayıda mükemmel silah’ yerine ‘çok sayıda etkili ve feda edilebilir silah’ doktrinine geçiş yapıyor. Hollanda’ya ait bir F-35’in, çok ucuz bir İHA’yı düşürmek için milyon dolarlık Sidewinder füzesi kullanması gibi ekonomik yıkımların önüne geçilmesi hedefleniyor. Savunma Bakanlığı yetkililerinin de sıkça vurguladığı gibi, endüstriyel kapasitenin modern tehditlere hızla ve ucuz maliyetle yanıt verebilecek şekilde yeniden yapılandırılması, ABD için artık bir tercih değil, hayatta kalma meselesi haline gelmiş durumda.
