Özlem Kocabaş
Kuzey’in o meşhur soğuk ve mağrur rüzgarları, bu kez sadece fiyortları değil, Oslo’nun görkemli kraliyet sarayını da sarsıyor. Bir zamanlar modern monarşinin dünyadaki sarsılmaz kalesi olarak görülen Norveç Kraliyet Ailesi, tarihinin en derin güven bunalımıyla karşı karşıya. Norveç kamu yayıncısı NRK tarafından paylaşılan son anket verileri, kraliyet kurumuna olan desteğin yüzde 60 seviyesine gerilediğini gösteriyor. Sadece bir ay içinde yaşanan 10 puanlık bu sert düşüş, aslında uzun süredir halı altına süpürülen krizlerin artık taşma noktasına geldiğinin en net göstergesi.
Epstein Belgeleri ve Prensesin Sarsılan İmajı
Halkın güvenindeki bu dramatik erozyonun en büyük sebeplerinden biri, Veliaht Prenses Mette-Marit’in geçmişten gelen ve gün yüzüne çıkan gölgeleri. ABD Adalet Bakanlığı tarafından yayımlanan ve dünya genelinde infial yaratan Jeffrey Epstein belgelerinde prensesin adının geçmesi, inşa edilen “modern peri masalı” imajına büyük bir darbe vurdu. Pedofili milyarderle olan beklenmedik yakınlık, şeffaflığa ve etik değerlere önem veren Norveçli seçmenlerin gözünde Prensesin kraliçelik liyakatini ciddi şekilde sorgulatır hale getirdi. Öyle ki, anket sonuçlarına göre halkın yüzde 47,6’sı Mette-Marit’in tacı takmasına açıkça karşı çıkıyor. Bu durum, monarşinin hayatta kalması için hayati önem taşıyan “saygınlık” unsurunun nasıl birer birer döküldüğünün kanıtı niteliğinde.
Ancak skandallar silsilesi bununla da sınırlı kalmıyor. Mette-Marit’in, Prens Haakon ile evliliğinden önce dünyaya gelen oğlu Marius Borg Hoiby’nin dahil olduğu adli süreç, sarayı adeta bir suç dramasına çevirdi. Hakkında dört tecavüz suçlaması da dahil olmak üzere toplam 38 ayrı suçlama bulunan 29 yaşındaki Hoiby, her ne kadar resmi bir kraliyet üyesi olmasa da, sarayın çatısı altında büyümesi ve aileyle olan organik bağı nedeniyle kurumu doğrudan ateş hattına itiyor. Halk, adalet önünde eşitlik ilkesinin kraliyet imtiyazlarıyla gölgelenmesinden endişe duyarken, uzmanlar bu durumun monarşinin toplumsal sözleşmesini zedelediği görüşünde birleşiyor.
Gelecek Kaygısı: Kral Harald Sonrası Meçhul
Monarşinin şu anki tek tutunacak dalı ise 89 yaşına giren Kral Harald V. Halkın gözünde hala popülaritesini koruyan yaşlı kral, sanki fırtınanın ortasında sığınılacak son liman gibi duruyor. Ancak sosyolojik bir gerçek var ki; bir kurumun bekası, sadece yaşayan bir efsanenin karizmasına bağlanamaz. Kral Harald sonrası dönemde Prens Haakon ve Mette-Marit ikilisinin bu ağır bagajla kurumu nasıl ayakta tutacağı, Norveç siyasetinin en büyük muamması haline gelmiş durumda. Eğer bu güven kaybı durdurulamazsa, Kuzey’in bu simgesel kurumu, yerini kaçınılmaz bir cumhuriyet tartışmasına bırakabilir. Görünen o ki, Norveç halkı artık sadece asalet değil, şeffaf bir haysiyet de talep ediyor.
