Hülya Çetin
Ankara Yolunda En Önemli Diplomatik Durak
NATO’nun en yeni üyesi İsveç, ittifakın geleceğini şekillendirecek kritik bir toplantıya ev sahipliği yapıyor. Helsingborg kentinde bir araya gelen 32 ülkenin dışişleri bakanları, Temmuz ayında Türkiye’nin başkentinde gerçekleşecek tarihi zirvenin yol haritasını çiziyor. Türkiye’yi Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın temsil ettiği bu görüşmeler, 7-8 Temmuz’daki Ankara Zirvesi öncesindeki son ve en önemli viraj olarak nitelendiriliyor. Diplomatik kaynaklar, bu toplantının sadece bir hazırlık değil, aynı zamanda ittifak içindeki yeni dengelerin belirlendiği bir platform olduğunu vurguluyor.
Savunma Sanayiinde Üretim ve Yatırım Odak Noktası
Toplantının ana gündem maddelerinden birini, geçtiğimiz yıl Lahey’de alınan kararların takibi oluşturuyor. NATO üyeleri, 22 yıl aradan sonra yeniden Türkiye’nin ev sahipliğinde toplanacak olmanın heyecanını yaşarken, savunma yatırımları konusunda verilen sözlerin somut adımlara dönüşmesi bekleniyor. Özellikle savunma sanayisindeki üretim kapasitesinin artırılması ve savaş kabiliyetlerinin modernize edilmesi masadaki en sıcak başlıklar arasında yer alıyor. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, üye ülkelerin savunma taahhütlerini yerine getirmesi için güvenilir ve sürdürülebilir bir strateji izlenmesi gerektiğini belirterek, Ankara Zirvesi’nin bu konuda bir milat olacağına işaret etti.
Zirve Konukları ve Türkiye’nin Diplomatik Hamlesi
Helsingborg’da sadece askeri stratejiler değil, Ankara’daki masaya kimlerin oturacağı da tartışılıyor. Avrupa Birliği liderlerinin katılımı kesinleşirken, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’ye yapılacak olası davet diplomatik kulisleri hareketlendiriyor. Türkiye ise 2004 yılında İstanbul’da temelleri atılan İstanbul İşbirliği İnisiyatifi (ICI) ülkelerinin de Ankara’da temsil edilmesini istiyor. Bahreyn, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Kuveyt gibi ülkelerin zirve marjında yer alması, Türkiye’nin bölgesel iş birliği vizyonunun bir parçası olarak görülüyor. Bu hamle, Ankara Zirvesi’nin sadece bir NATO buluşması değil, küresel bir diplomasi merkezine dönüşmesini amaçlıyor.
Yeni Dönemde Yük Paylaşımı ve ABD Faktörü
Toplantının bir diğer kritik başlığı ise ittifak içindeki ‘yük paylaşımı’ konusu. Amerika Birleşik Devletleri’nin Avrupa’daki bazı askeri unsurlarını kaydırma kararı, Avrupa kanadının savunma sorumluluğunu daha fazla üstlenmesini zorunlu kılıyor. Rutte’nin ‘daha güçlü bir NATO için dengeli görev dağılımı’ vurgusu, önümüzdeki dönemde Avrupa ülkelerinin savunma bütçelerinde ciddi artışlar yapabileceğine işaret ediyor. ABD’deki iç siyasi gelişmeler ve olası liderlik değişimlerinin NATO’nun gelecekteki yapısını nasıl etkileyeceği de Helsingborg’daki bakanların zihnindeki en büyük soru işaretlerinden biri olarak kalmaya devam ediyor.
