Abdullah Sirkeci
Moskova’da İletişim Hattı Koptu: Mobil İnternet Neden Yok?
Rusya’nın kalbi Moskova’da bugün sabah saatlerinden itibaren hayatın akışını kökten değiştiren bir gelişme yaşanıyor. Şehir sakinleri uyandıklarında telefonlarının sadece basit birer ‘alo’ cihazına dönüştüğünü fark etti. Mobil internet ve SMS hizmetleri tamamen devre dışı kalırken, milyonlarca insan dış dünyayla olan anlık bağını yitirdi. Kablolu internetin bazı noktalarda çalışıyor olması, dijital felaketin boyutlarını biraz olsun hafifletse de mobil cihazlara bağımlı yaşayan modern şehir hayatı adeta durma noktasına geldi.
Telekomünikasyon şirketleri aslında bu durumu fısıldamıştı. Dün abonelere gönderilen kısa mesajlarla 9 Mayıs Zafer Günü öncesinde kesintilerin yaşanabileceği uyarısı yapılmıştı. Ancak teorideki uyarı, pratikte günlük hayatın kilitlenmesi anlamına geliyor. Peki, bir dünya başkentinde internet neden fişten çekilir? Bu sorunun cevabı, doğrudan vatandaşın güvenliği ve devam eden savaşın başkente sarkan gölgesiyle ilgili.
Güvenlik Kalkanı mı Dijital Hapishane mi?
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov’un yaptığı açıklamalar, bu kesintinin bir arıza değil, bilinçli bir devlet politikası olduğunu tescilledi. Rusya, 5-9 Mayıs tarihleri arasında kutlanacak Zafer Günü etkinlikleri için başkenti adeta bir fanus içine alıyor. Ukrayna’nın son dönemde Moskova’nın merkezindeki binaları hedef alan İHA saldırıları, savunma stratejilerinde radikal değişikliklere gidilmesine neden oldu. İnternet ve sinyal kesicilerin (jammer) devreye girmesiyle, insansız hava araçlarının yön bulma kabiliyetlerinin köreltilmesi hedefleniyor.
Rusya Savunma Bakanlığı’nın sadece son bir gün içinde 289 İHA’nın imha edildiğini duyurması, tehdidin boyutunu gözler önüne seriyor. Ancak bu güvenlik önlemi, sıradan bir vatandaşın banka işlemlerini yapamaması, navigasyon kullanamaması ve hatta acil durumlarda yakınlarına SMS bile atamaması demek. Mart ayında yaşanan benzer kesintilerde devreye alınan ‘beyaz liste’ uygulaması, sadece devletin izin verdiği sitelere girişe imkan tanımıştı. Şimdi ise kısıtlamalar çok daha sert bir biçimde uygulanıyor.
Sıradan Vatandaşın Hayatı Nasıl Etkilenecek?
Eğer Moskova’da yaşıyorsanız veya orada bir yakınınız varsa, şu an hayatın 20 yıl öncesine döndüğünü bilmelisiniz. Mobil internetin yokluğu, sadece sosyal medyadan uzak kalmak değil; kurye hizmetlerinin aksaması, taksi çağırma uygulamalarının çalışmaması ve dijital ödeme sistemlerinin çökmesi anlamına geliyor. Cebinizdeki akıllı telefon, bir anda sadece bir fener ve fotoğraf makinesine dönüşmüş durumda. Bu durum, modern insanın teknolojiye olan kırılgan bağını da bir kez daha kanıtlıyor.
Görünen o ki, 9 Mayıs’taki askeri geçit töreni tamamlanana kadar Moskova dijital bir kuşatma altında kalacak. Rus yetkililer bunu ‘gerekli bir fedakarlık’ olarak tanımlasa da, iletişim özgürlüğünün güvenlik gerekçesiyle bu denli sert bir şekilde kısıtlanması, halk arasında tedirginliği artırıyor. Savaşın cephe hattından binlerce kilometre uzaktaki bir şehirde, internetin kesilmesi aslında savaşın her evin içine kadar girdiğinin en net göstergesi haline geldi.
