Lale Çetin
Ege ve Akdeniz’de Yeni Savunma Hattı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Atina ziyareti, Avrupa ve Doğu Akdeniz’de kartların yeniden karılmasına neden oldu. İki gün süren temaslar, sadece bir diplomasi trafiği değil, doğrudan Türkiye’yi hedef alan stratejik bir bloklaşmanın ilanı niteliğinde. Macron ve Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis arasında imzalanan dokuz farklı anlaşma, savunmadan güvenliğe kadar geniş bir yelpazeyi kapsıyor. Ancak bu görüşmenin asıl bombası, iki ülkenin birbirine verdiği ‘karşılıklı yardım’ sözü oldu.
Saldırı Durumunda Doğrudan Müdahale Sözü
Yenilenen savunma işbirliği anlaşması, bölgedeki dengeleri kökten değiştirecek bir maddeyi içeriyor. Anlaşmaya göre, ülkelerden birine yönelik silahlı bir saldırı gerçekleşmesi durumunda, diğer taraf tüm askeri gücüyle yardıma gelecek. Yunan medyasında ‘Ankara’ya karşı verilmiş açık çek’ olarak yorumlanan bu adım için Macron, ‘Karşılıklı yardım maddesi bizi birbirimize kopmaz bağlarla bağlıyor’ ifadesini kullandı. Fransız liderin, olası bir çatışma senaryosunda ‘Siz gerekeni yapın, biz yanınızdayız’ mesajı vermesi, Ege’deki gerilimi yeni bir boyuta taşıdı.
Güney Kıbrıs’ta Kalıcı Fransız Askeri Dönemi
Ziyaretin en kritik ayaklarından biri de Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) adada kalıcı Fransız askeri varlığına yeşil ışık yakması oldu. Macron’un bu hamlesi, Fransa’nın Doğu Akdeniz’deki enerji ve güvenlik pastasında kalıcı bir pay sahibi olma niyetini açıkça ortaya koyuyor. Atina ve Lefkoşa hattında kurulan bu askeri köprü, bölgedeki Türk varlığına karşı Paris destekli bir ‘savunma kalkanı’ oluşturma çabası olarak değerlendiriliyor. Bu gelişme, NATO’nun kendi içindeki en büyük çatlaklardan birini daha da derinleştirebilir.
Milyar Dolarlık Silah Satışı ve MICA Füzeleri
Masadaki bir diğer önemli konu ise savunma sanayii ticaretiydi. Atina’nın daha önce Fransa’dan satın aldığı Rafale savaş uçakları ve Belharra sınıfı fırkateynlerin ardından, şimdi de MICA füzelerinin modernizasyonu için imzalar atıldı. Fransa, bölgedeki gerginliği askeri bir fırsata dönüştürerek kendi savunma sanayiine milyarlarca Euro’luk kaynak yaratmaya devam ediyor. Miçotakis, Fransız teknolojisinin Yunan ordusunun caydırıcılığını artırdığını savunurken, bu hamlelerin bölgesel bir silahlanma yarışını tetiklemesinden endişe ediliyor.
Londra-Atina Hattında Diplomatik Satranç
Macron Atina’da gövde gösterisi yaparken, Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın aynı anlarda Londra’da olması diplomatik kulisleri hareketlendirdi. Ankara, Paris-Atina hattındaki bu yakınlaşmaya karşı kendi stratejik hamlelerini planlıyor. Macron için asıl risk ise kendi ülkesinde yaklaşan seçimler. Fransız kamuoyunun, Akdeniz’de artan bu askeri taahhütlere nasıl tepki vereceği büyük bir merak konusu. Bu ittifakın sürdürülebilirliği, hem Fransa’daki siyasi dengelere hem de NATO içerisindeki ayrışmanın nereye evrileceğine bağlı olacak.
