Lale Çetin
34 Yıllık Saltanatın Beklenmedik Sonu
Viktor Orban, 1990 yılından bu yana oturduğu meclis koltuğuna veda ettiğini açıklarken, aslında sadece bir sandalyeyi değil, kurduğu tüm sistemi sorgulatıyor. Sosyal medya üzerinden yaptığı o ‘vatansever hareketin yeniden örgütlenmesi’ vurgusu, kulağa asil bir geri çekilme gibi gelse de madalyonun öteki yüzü oldukça karanlık. Bir lider, otuz yılı aşkın süredir yönettiği parlamentodan neden bir gecede vazgeçer? Bu bir stratejik geri çekilme mi, yoksa yaklaşan fırtınadan önceki son çıkış mı? Orban’ın ‘parlamentoda değil, sahada lazımım’ savunması, otoriter liderlerin güç kaybederken sığındığı o tanıdık limana benziyor: Halkın arasına karışma illüzyonu.
Siyasi İltica ve Trump Senaryosu
Gazeteci Szabolcs Panyi’nin ortaya attığı iddialar, Budapeşte sokaklarında fısıltıyla yayılan korkuları ayyuka çıkardı. Orban’ın sadece koltuğunu değil, ülkesini de terk etmeye hazırlandığı konuşuluyor. Plan basit ama bir o kadar çarpıcı: Amerika Birleşik Devletleri’ne uzun süreli bir gezi ve ardından Trump yönetimiyle kurulacak ‘siyasi iltica’ teması. Kızı ve damadının çoktan rotayı o yöne kırmış olması, bu iddiaların altını dolduruyor. Eğer bu senaryo gerçekleşirse, Avrupa’nın göbeğinde ‘milli irade’ diye haykıran bir figürün, okyanus ötesinde güvenli bir liman arayışına tanıklık edeceğiz. Bu, sadece Macar siyaseti için değil, küresel sağ dalga için de devasa bir kırılma noktası anlamına gelir.
Oligarklar Gemiyi Terk Ediyor
Müstakbel Başbakan Peter Magyar’ın açıklamaları ise meselenin duygusal değil, tamamen duygusal, yani finansal olduğunu kanıtlar nitelikte. Magyar, Orban ile bağlantılı oligarkların banka hesaplarını boşalttığını ve yüksek tutarlı para transferlerinin başladığını iddia ediyor. Hatta bazı isimlerin çoktan sınır ötesine geçtiği söyleniyor. Güç dengeleri değiştiğinde, paranın nasıl da hızlı yer değiştirdiğini izliyoruz. Macar vergi idaresine yapılan ‘fonları dondurun’ çağrısı, aslında bir devrin tasfiye sürecinin başladığının en somut ilanıdır. Vatandaşın cebinden çıkanların, bavullara sığdırılıp yurt dışına kaçırılma ihtimali, adaletin ne kadar hızlı işlemesi gerektiğini bir kez daha hatırlatıyor.
Geleceği Bekleyen Belirsizlik
9 Mayıs’ta Macar meclisi yeni döneme başlayacak ancak Orban orada olmayacak. Fidesz partisinin haziran ayındaki kurultayı, aslında bir liderlik yarışından ziyade, enkazdan neyin kurtarılabileceğinin muhasebesi olacak. Bir liderin kendi elleriyle inşa ettiği yapının dışına çıkması, genellikle o yapının çökmekte olduğunun işaretidir. Orban’ın vatanseverlik maskesi altında sunduğu bu ‘yeni örgütlenme’ masalı, halkın gerçek sorunlarını örtmeye yetecek mi? Yoksa Macar halkı, gidenlerin arkasından sadece boşalan hazineyi mi seyredecek? Önümüzdeki haftalar, bir siyasi dehanın son hamlesini mi yoksa bir kaçış planının başarıya ulaşmasını mı izleyeceğimizi gösterecek.
