Faruk Hakyemez
Tel Aviv’de Kartlar Yeniden Karılıyor
İsrail siyaseti, tarihinin en kritik virajlarından birine girerken, Başbakan Binyamin Netanyahu’nun yıllardır sarsılmayan tahtı bu kez ciddi bir tehdit altında. Gazze’deki insanlık dramı ve Lübnan cephesindeki gerilim uluslararası arenada Tel Aviv’i yalnızlaştırsa da, İsrail iç siyasetinin asıl derdi çok başka. Muhalefet, ‘daha insancıl’ bir politika değil, ‘daha etkili’ bir savaş ve yönetim biçimi vaadiyle sahneye çıkıyor. Okurlar için asıl şaşırtıcı olan ise, bu yeni oluşumun barış değil, daha organize bir güç gösterisi vaat etmesi.
Aşırılık Yarışında Yeni Perde: Bennett ve Lapid
Naftali Bennett ve Yair Lapid’in oluşturduğu yeni cephe, Netanyahu’ya karşı birleşirken aslında ideolojik bir kopuş sergilemiyor. Özellikle Bennett’in geçmişine bakıldığında, Batı Şeria ve Doğu Kudüs konusundaki tavizsiz tutumu, Netanyahu’dan çok da geri kalmadığını kanıtlıyor. Buradaki asıl kırılma, 7 Ekim baskını sonrası yaşanan güvenlik zafiyetinin faturasını Netanyahu’ya kesme arzusu. Muhalefet, mevcut hükümeti ‘başarısızlık’ ile suçlarken, aslında ‘biz daha iyisini yaparız’ mesajı veriyor. Bu durum, İsrail siyasetindeki sağa kayışın ne kadar köklü olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor.
Halkın Beklentisi ve Sistemin Açmazları
Yeni koalisyonun en büyük kozlarından biri, toplumun sinir uçlarına dokunan vaatler. Özellikle Ultra-Ortodoks (Haredi) Yahudilere sağlanan fonların kesilmesi ve zorunlu askerlik muafiyetlerinin tartışmaya açılması, laik kesim için adeta bir ‘can suyu’ niteliğinde. 7 Ekim ihmallerini araştıracak bir devlet komisyonu kurulması sözü ise, Netanyahu’nun en büyük kabusu olan yargı sürecini tetikleyebilir. Başbakanlık görev süresine getirilecek yasal sınırlama ise, ‘tek adam’ rejimine karşı atılmış en somut adım olarak görülüyor. Vatandaşın bu noktada merak ettiği en büyük soru ise şu: Bu vaatler koltuk alındıktan sonra da geçerli kalacak mı?
Sandık Matematiği: 60 Sandalye Neyi Değiştirir?
Anketlerin 120 sandalyeli parlamentoda 60 sandalye bandında gösterdiği Bennett-Lapid ittifakı, İsrail’de bir ‘restorasyon’ dönemi başlatabilir mi? Bu sorunun cevabı, bölgedeki tansiyonu düşürmeye yetmeyecek gibi görünüyor. Çünkü muhalefetin sunduğu reçete, işgal politikalarını sonlandırmak değil, bu politikaları daha organize ve halkın çoğunluğu tarafından kabul edilebilir bir zemine oturtmak. Seçmenin önüne konulan bu sandık, bir barış umudundan ziyade, güç sarhoşluğu içindeki bir sistemin ‘yüz nakli’ operasyonu olarak yorumlanabilir.
Vatandaşı Ne Bekliyor?
İsrail vatandaşları için bu değişim, sadece bir isim değişikliğinden ibaret olmayabilir. Ekonomik kriz, sürekli hale gelen seferberlik hali ve toplumsal kutuplaşma, yeni hükümetin kucağında bulacağı ilk bombalar olacak. Eğer Bennett ve Lapid bu kaosu yönetebilirse, Netanyahu için siyasetin tozlu rafları artık kaçınılmaz bir son haline gelebilir. Ancak bu denklemde asıl belirleyici olan, cepheden gelecek haberler ve Washington’ın bu yeni ortaklığa vereceği sessiz onay olacak. Bölgedeki her gelişme, bu yeni siyasi mimarinin temelini ya sarsacak ya da sağlamlaştıracak.
