Abdurahman Yazıcı
Bağdat’ta Kartlar Yeniden Karıldı: Siyaset Dışı Formül
Irak siyaseti son yılların en büyük diplomatik satranç hamlelerinden birine sahne oluyor. Aylardır süren belirsizlik, Washington’dan gelen keskin mesajlar ve Şii blok içindeki iç çekişmelerin ardından, Başbakanlık koltuğu için hiç beklenmedik bir isim üzerinde uzlaşı sağlandı. Koordinasyon Çerçevesi, geleneksel siyasetçi profilinin tamamen dışına çıkarak, iş insanı Ali el-Zeydi’yi başbakan adayı olarak belirledi. Cumhurbaşkanı Nizar Amedi’nin hükümeti kurma görevini Zeydi’ye vermesiyle birlikte Bağdat’ta yepyeni bir dönem resmen başlamış oldu.
ABD’nin ‘Kırmızı Çizgisi’ ve Maliki Engeli
Hükümet kurma sürecinin bu kadar radikal bir kararla sonuçlanmasının perde arkasında Washington’ın tavizsiz tutumu yatıyor. ABD yönetiminin, “Silahlı gruplarla bağlantısı olan hiçbir adayı muhatap almayacağız” yönündeki sert mesajı, Şii bloğu içinde ciddi bir deprem yarattı. Özellikle eski Başbakan Nuri el-Maliki gibi güçlü figürlerin adaylığına yönelik dış itirazlar, süreci kilitlenme noktasına getirmişti. Bu tıkanıklığı aşmak isteyen Iraklı liderler, siyasi bagajı olmayan ve uluslararası arenada kabul görebilecek bir isim üzerinde yoğunlaştı. Ali el-Zeydi ismi, tam da bu ‘ara bulucu’ ve ‘teknokrat’ kimliğiyle masaya geldi.
Operasyon Gizlilik İçinde Yürütüldü
Zeydi’nin adaylık süreci adeta bir istihbarat operasyonu gibi gizlilik içinde yönetildi. Rudaw’ın aktardığı bilgilere göre, karar 12 üyeli üst konseyin dar bir çevresinde alındı. Öyle ki, konseyin bazı üyeleri bile Ali el-Zeydi ismini son saniyeye kadar duymadı. Kararın diğer üyelere telefonla bildirilmiş olması, sürecin ne kadar hassas ve dış müdahaleye açık olduğunu kanıtlar nitelikte. Siyasetin içinden gelen isimlerin elenmesi, Irak’ta artık ‘eski usul’ siyasetin tıkandığının da bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
İş Dünyasından Başbakanlığa: Ali el-Zeydi Kimdir?
Iraklıların daha çok iş dünyasındaki başarılarıyla tanıdığı Ali el-Zeydi, aslında aktif siyasetin hep uzağında kalmış bir isim. Geçmişte prestijli bir bankanın yönetim kurulu başkanlığını yürüten Zeydi, şu an Bağdat’ta özel bir üniversitenin yönetim kurulu başkanlığını yapıyor. Zeydi’nin siyasi bir partiye doğrudan üye olmaması ve ekonomi odaklı geçmişi, ekonomik krizle boğuşan Irak halkı için bir umut kapısı olarak görülüyor. Piyasalarda, bir iş insanının başbakanlık koltuğuna oturacak olmasının yabancı yatırımları teşvik edebileceği konuşuluyor.
30 Günlük Kritik Geri Sayım
Irak Anayasası’na göre Ali el-Zeydi’nin önünde çok zorlu bir 30 gün var. Bu süre zarfında hem sokaktaki halkın taleplerini karşılayacak hem de parlamentodaki keskin grupları memnun edecek bir kabine oluşturması gerekiyor. Eğer Zeydi, 30 gün içinde parlamentodan güvenoyu almayı başarırsa, Irak siyasetinde bir ‘teknokrat devrimi’ yaşanabilir. Ancak güvenoyu alınamaması durumunda, ülkenin yeniden bir erken seçim kaosuna sürüklenme ihtimali de masada duruyor. Şimdi tüm gözler, Bağdat’ın yeni patronunun belirleyeceği bakanlar kurulu listesine çevrilmiş durumda.
