Orhan Kaya
Hava Savunmasında 2040 Çıkmazı
İngiltere’nin savunma stratejisinin kalbinde yer alan Tempest savaş uçağı programı, finansal belirsizlikler ve bütçe kısıtlamaları nedeniyle büyük bir belirsizliğe sürüklendi. Savunma Yatırım Planı (DIP) kapsamında beklenen fonların serbest bırakılmasındaki gecikme, Kraliyet Hava Kuvvetleri’nin (RAF) gelecek projeksiyonlarını altüst etti.
Japonya ve İtalya ile ortaklaşa yürütülen Küresel Muharip Hava Programı (GCAP) çerçevesinde geliştirilen altıncı nesil uçağın, başlangıçta 2035 yılında hizmete girmesi hedefleniyordu. Ancak son raporlar ve bütçe planlamalarındaki aksaklıklar, uçağın operasyonel hale gelmesinin 2040’lı yılları bulabileceğine işaret ediyor. Bu durum, İngiliz hava gücü için kritik bir geçiş dönemi riskini beraberinde getiriyor.
Mevcut Eurofighter Typhoon filosunun 2040 yılına kadar kademeli olarak emekli edilmesi planlanırken, Tempest projesindeki bu erteleme İngiltere’nin hava üstünlüğünü doğrudan tehdit ediyor. Savunma uzmanları, yeni nesil uçakların zamanında envantere girmemesi durumunda mevcut filonun maliyetli ömür uzatma operasyonlarına ihtiyaç duyacağını ve bunun da savunma bütçesine ek yük getireceğini belirtiyor.
Altıncı nesil teknolojilerle donatılması planlanan Tempest; yapay zeka destekli görev sistemleri, insansız hava araçlarıyla entegre çalışma kabiliyeti ve ileri seviye düşük radar görünürlüğü gibi özellikler vaat ediyor. Projenin toplam maliyetinin 12 milyar sterlini aşması beklenirken, küresel ekonomik koşullar ve özel sektörün temkinli yaklaşımı yatırım süreçlerini yavaşlatıyor.
Siyasi cephede ise muhalefet kanadı, hükümeti savunma projelerini kasten yavaşlatmakla suçluyor. Ukrayna ve Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler göz önüne alındığında, stratejik savunma projelerindeki aksamaların İngiltere’nin NATO içerisindeki konumunu ve caydırıcılığını zayıflatabileceği vurgulanıyor.
Önümüzdeki ay gerçekleşecek olan NATO Zirvesi öncesinde İngiltere Savunma Bakanlığı üzerindeki baskı her geçen gün artıyor. Londra’nın müttefiklerine karşı somut bir finansman ve üretim takvimi sunamaması, uluslararası ortaklıkların geleceğini de tartışmaya açabilir. Özellikle ABD’nin Avrupa müttefiklerinden beklediği yüksek savunma harcaması taahhütleri, İngiltere’yi zorlu bir karar aşamasına getirmiş durumda.
Kaynak: Hürriyet
