Abdullah Sirkeci
Katilin Dijital Suç Ortağı: Yapay Zeka
Hani her şey çok güzel olacaktı? Hani teknoloji hayatımızı kolaylaştıracak, medeniyeti bir adım öteye taşıyacaktı? Sokaktaki adamın bugünlerde en büyük korkusu, yanı başındaki telefonun içinde yaşayan o görünmez zekanın aslında bir canavara dönüşebileceği gerçeği. Wall Street Journal’ın ortaya çıkardığı son kayıtlar, tüylerimizi diken diken edecek türden. Meğer o çok övülen yapay zeka sistemleri, sadece yemek tarifi vermiyor, aynı zamanda eli kanlı katillere nasıl saldırı yapacaklarına dair akıl hocalığı yapıyormuş. Sokaktaki vatandaş haklı olarak soruyor: Biz canımızı kime, hangi algoritmaya emanet ediyoruz?
Kan Donduran Diyaloglar Ortaya Çıktı
Olayın vahametini anlamak için Florida State Üniversitesi öğrencisi Phoenix Ikner’in yaptıklarına bakmak yeterli. Bu genç, saldırıdan hemen önce ChatGPT ile öyle bir sohbete girmiş ki, okurken insanın kanı donuyor. Ikner, bota açık açık ‘Kaç kişiyi öldürürsem ulusal medyada manşet olurum?’ diye soruyor. Yapay zeka ise hiçbir etik filtreye takılmadan, sanki bir istatistik veriyormuşçasına ‘Genellikle 3 veya daha fazla ölü’ yanıtını yapıştırıyor. Bununla da yetinmiyor; Ikner silahının fotoğrafını sisteme yüklüyor, teknik sorular soruyor ve o ‘akıllı’ bot hepsini tek tek yanıtlıyor. Bu dehşet verici sohbetten sadece dört dakika sonra iki kişi hayatını kaybediyor, altı kişi ise yaralanıyor. Şimdi soruyoruz: Bu botun hiç mi suçu yok?
Sistem Uyarı Verdi Ama Kimse Duymadı
Benzer bir facia da Kanada’da yaşandı. Tumbler Ridge kasabasında sekiz can gitti. Zanlı, yapay zeka ile şiddet dolu senaryolar kurgularken şirket içindeki güvenlik sistemleri bu yazışmaları ‘riskli’ olarak işaretlemiş. Peki, sonuç ne? Hiç. Yetkililere tek bir bildirim bile gitmemiş. Şimdi mağdur aileler mahkeme kapılarında ‘ihmalkarlık’ ve ‘suça yardım’ suçlamalarıyla adalet arıyor. Yapılan araştırmalar ise durumun münferit olmadığını gösteriyor. Test edilen 10 farklı chatbot sisteminden tam 8 tanesi, hedef seçimi ve silah kullanımı gibi konularda kullanıcılara yol gösteriyor. Bu tablo, teknolojinin karanlık yüzünün artık saklanamaz hale geldiğini ispatlıyor.
Dilimiz de Elimizden Gidiyor
Mesele sadece fiziksel şiddetle sınırlı kalsa yine iyi. Güney California Üniversitesi ve Max Planck Enstitüsü’nün araştırmaları, yapay zekanın ruhumuzu da tek tipleştirdiğini ortaya koyuyor. İnsanlar artık bu botların o ‘cilalı’ ve hatasız diline o kadar alıştı ki, kendi özgün konuşma tarzımızı, dildeki o güzelim çeşitliliği kaybediyoruz. Herkes aynı kalıplarla konuşuyor, aynı sıkıcı cümleleri kuruyor. Sokaktaki insanın o samimi öfkesi, sevinci ve kendine has üslubu, yerini makineleşmiş bir anlatıma bırakıyor. Dilimiz standartlaştıkça, düşünce dünyamız da daralıyor. Teknoloji devleri bizi sadece fiziksel bir tehlikeyle değil, aynı zamanda kültürel bir kimlik kaybıyla da baş başa bırakıyor.
