Abdullah Sirkeci
Orta Doğu’nun kalbi olarak nitelendirilen Batı Şeria, son dönemde askeri hareketliliğin ve yapısal dönüşümlerin merkez üssü haline geldi. Nablus’un güney kesiminde yer alan Lubben Beldesi ve kuzeyindeki Yaben bölgesinde şafak vaktinden itibaren hareketli saatler yaşandı. Lubben Beldesi Belediye Meclisi Başkanı Yakup Uveys tarafından yapılan açıklamalara göre, İsrail ordusuna bağlı birlikler beldeye kapsamlı bir baskın düzenleyerek Filistinlilere ait konutlarda arama faaliyetleri yürüttü. Bu aramalar sırasında sivil yerleşimlerdeki eşyaların ciddi zarar gördüğü ve bazı gençlerin gözaltına alındığı bildirildi.
Stratejik Bölgelerde Operasyonel Baskınlar ve Hukuki Süreçler
Bölgedeki yerel kaynaklardan edinilen bilgilere göre, operasyonların tek durağı Lubben olmadı; Batı Şeria’nın kuzey hattındaki Yaben beldesi de benzer askeri müdahalelere sahne oldu. Bu tür askeri baskınlar ve gözaltı süreçleri, bölgedeki hukuki belirsizlikleri de beraberinde getiriyor. Uluslararası hukuk perspektifinden bakıldığında, işgal altındaki topraklarda yürütülen bu operasyonlar, kişi hürriyeti ve mülkiyet dokunulmazlığı bağlamında dünya kamuoyunun takibinde yer alıyor. Genellikle güvenlik gerekçesiyle başlatılan adli soruşturmalar ve gözaltı işlemleri, bölgedeki sosyal dokuyu derinden etkileyen bir unsura dönüşmüş durumda.
Oslo Anlaşması ve ‘C’ Bölgesindeki Yapısal Engeller
İsrail ordusunun Ramallah kentinin batısındaki Beyt Lagiya beldesinde, 3 ev ve bir tarım tesisini ruhsatsız olduğu iddiasıyla buldozerlerle yıkması, bölgenin idari yapısını yeniden gündeme getirdi. 1995 yılında imzalanan İkinci Oslo Anlaşması gereğince Batı Şeria; A, B ve C olmak üzere üç farklı idari bölgeye ayrılmıştı. Batı Şeria’nın %61’ini oluşturan C Bölgesi, hem idari hem de güvenlik açısından tamamen İsrail kontrolünde bulunuyor. Bu bölgede yaşayan Filistinliler için inşaat ruhsatı almak neredeyse imkansız hale gelirken, 2025 yılı verilerine göre yaklaşık 1400 evi kapsayan 538 yıkım operasyonu gerçekleştirildiği rapor ediliyor.
Toplumsal Etki ve Güvenlik Dinamikleri
Yaben Beldesi Belediye Başkanı Emced Atatire’nin ifadelerine göre, bu baskınlar ve yıkım faaliyetleri sadece güvenlik temelli değil, aynı zamanda yerleşim birimlerini genişletme politikasının bir parçası olarak görülüyor. Bölgedeki yolların kapatılması ve vatandaşların giriş-çıkışlarının kısıtlanması, ekonomik hayatı ve toplumsal huzuru doğrudan tehdit ediyor. Ekim 2023’ten bu yana artan gerilim neticesinde, resmi verilere göre 1116’dan fazla Filistinli hayatını kaybederken, 22 binden fazla kişi gözaltına alındı. Bu tablo, bölgedeki toplumsal travmayı derinleştirirken, genel güvenlik önlemlerinin ve uluslararası diplomasi kanallarının önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
