Hatice Günaslan
İklim krizi artık sadece kutup ayılarının ya da eriyen buzulların uzak hikayesi değil; mutfağımıza, bahçemize ve en nihayetinde damarlarımıza kadar sızan somut bir biyolojik güvenlik meselesine dönüştü. On yıllardır tropikal kuşakla sınırlı kalan viral salgınlar, küresel ısınmanın yarattığı yeni iklim koridorlarını kullanarak Avrupa’yı adeta yeni meskeni haline getiriyor. Bilim dünyasının “sessiz işgalci” olarak tanımladığı Asya kaplan sivrisineği, bugün Madrid’den Berlin’e, oradan İstanbul’a kadar geniş bir coğrafyada kalıcı bir risk faktörü olarak karşımızda duruyor.
Küresel Isınmanın Kanat Sesleri: Asya Kaplan Sivrisineği Takibi
İngiltere Ekoloji ve Hidroloji Merkezi’nden gelen son veriler durumun vahametini tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor: Avrupa kıtası, küresel ortalamadan tam iki kat daha hızlı ısınıyor. Bu ekolojik dengesizlik, biyolojik sınırların ortadan kalkmasına ve hastalık taşıyıcı türlerin kuzeye doğru kitlesel göçüne zemin hazırlıyor. On yıl önce kıta genelinde sadece 114 bölgede tespit edilen Asya kaplan sivrisineği, bugün 360’tan fazla noktada hakimiyet kurmuş durumda. Artık Dang humması, Batı Nil Virüsü ve Chikungunya gibi hastalıkları “tropikal” olarak etiketlemek tıbbi bir yanılgı haline geldi; bu hastalıklar artık Avrupa’nın yerleşik sağlık sorunları listesine girmiş bulunuyor.
Özellikle Chikungunya virüsü, yüksek ateş ve aylar boyu sürebilen, bireyin yaşam kalitesini felç eden eklem ağrılarıyla modern tıbbı ciddi şekilde zorluyor. Henüz kesin bir tedavisinin veya yaygın bir aşısının bulunmaması, koruyucu hekimliğin ve stratejik çevresel yönetimin önemini bir kat daha artırıyor.
Türkiye Risk Altında: İstanbul’dan Tüm Havzaya Uyarı
Bu ekolojik kayma sadece Avrupa’nın iç kesimlerini değil, geçiş güzergahındaki Türkiye’yi de doğrudan tehdit ediyor. Megakent İstanbul başta olmak üzere, Marmara ve Ege bölgelerinde bu istilacı türün varlığına dair bilimsel bulgular giderek sıklaşıyor. Uzmanlar, yerel yönetimlerin sadece yaz aylarında değil, durgun suların kontrol altına alınması için kış ve bahar aylarında da entegre biyosidal mücadele stratejileri geliştirmesi gerektiğinin altını çiziyor.
Halk sağlığı stratejistlerine göre, bu biyolojik değişim önümüzdeki on yıl içinde kamu sağlığı harcamalarında büyük bir yük oluşturacak ve turizm gibi açık hava odaklı ekonomik sektörleri kırılgan hale getirecek. Hükümeterin acilen “Tek Sağlık” yaklaşımını benimseyerek, iklim değişikliği ile mücadeleyi sağlık politikalarının merkezine yerleştirmesi hayati bir zorunluluktur. Bahar dönümünde yapılacak kararlı bir mücadele, yarının olası pandemilerini durduracak tek bariyerdir.
