ABD, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne Yönelik Baskıyı Genişletiyor
ABD yönetimi, Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) karşı yaklaşık bir buçuk yıldır sürdürdüğü baskıyı yeni bir aşamaya taşıdı. Washington, mahkemenin faaliyetlerini diplomatik, siyasi ve ekonomik baskıyla sınırlandırmayı hedefleyen kapsamlı bir kampanya başlattığını duyurdu. Daha önce UCM Başsavcısı Karim Khan ve çok sayıda yargıcı yaptırım listesine alan ABD, bu kez mahkemenin varlığını doğrudan hedef alan adımlar atıyor.
Kampanyanın Detayları
ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, kampanyanın “ABD egemenliğine yönelik tehdidi ortadan kaldırmayı” amaçladığı belirtildi. Açıklamada, mahkemenin ABD’li askerler ve kamu görevlileri hakkında yargı yetkisi kullandığı ve “hesap vermeyen küresel bir hakem” gibi davrandığı öne sürüldü. Kampanya kapsamında ABD’li diplomatlar diğer ülkelere UCM’nin kurucu metni olan Roma Statüsü’nden çekilmeleri çağrısında bulunacak. Washington ayrıca, ABD’nin güvenlik desteğinden yararlanan ülkelerden UCM’nin ABD’liler üzerindeki yargı yetkisini reddetmelerini isteyecek. Bu çağrıya uymayan ülkelerin daha yakından incelenebileceği belirtilirken, UCM personeline yönelik vize iptalleri, seyahat yasakları ve mahkeme ile bağlantılı kuruluşlara yeni yaptırımların değerlendirildiği ifade edildi.
Rubio’dan Sert Açıklamalar
Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Wall Street Journal’da yayımlanan bir makalede UCM’yi hedef alma nedenlerini anlattı. Rubio, mahkemenin zamanla ağır uluslararası suçları yargılayan sınırlı bir yapı olmaktan çıkıp egemen devletlerin hukuk sistemlerini aşan küresel bir mahkemeye dönüştüğünü öne sürdü. Trump yönetiminin UCM’yi “gerekirse tuğla tuğla sökeceğini” söyleyen Rubio, mahkemenin ABD çıkarlarına tehdit oluşturduğunu savundu.
Geçmişteki Yaptırımlar
Washington’un UCM ile çatışması yeni değil. Trump yönetimi, Şubat 2025’te UCM Başsavcısı Karim Khan’ı yaptırım listesine almıştı. Bunu Haziran, Ağustos ve Aralık 2025’te mahkemenin çeşitli yargıçlarına yönelik yeni yaptırımlar izlemişti. Son bir buçuk yılda toplamda 10 UCM yargıcı ve başsavcıya yaptırım uygulandı.
UCM’nin İsrail ve Afganistan Soruşturmaları
Analistler ve uluslararası hukukçular, ABD’nin UCM’ye yönelik bu sert tutumunu mahkemenin İsrailli yetkililere yönelik soruşturmalarını engelleme girişimi olarak yorumluyor. Washington, daha önceki yaptırımların gerekçesi olarak UCM’nin İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında savaş suçu ve insanlığa karşı suç soruşturmalarını ve Afganistan’da ABD personeline ilişkin soruşturmaları göstermişti. Eski İnsan Hakları İzleme Örgütü Direktörü Kenneth Roth, Trump yönetiminin geçmişte UCM’nin Ukrayna’da Rus savaş suçlarını soruşturmasını desteklediğini, ancak mahkemenin İsrail’in Gazze’deki faaliyetlerine ilişkin soruşturması ve Netanyahu hakkında tutuklama kararı çıkarmasının ardından hedef almaya başladığını hatırlattı.
AB’den Tepki
Avrupa Birliği, Washington’un yeni girişimine tepki gösterdi. AB Komisyonu Sözcüsü Anouar El Anouni, Birliğin uluslararası ceza adaletine ve cezasızlıkla mücadeleye güçlü destek verdiğini belirterek UCM’nin seçilmiş yetkililerine, personeline veya mahkemeyle iş birliği yapan kişilere yönelik saldırı ya da tehditlerin kabul edilemez olduğunu söyledi. El Anouni, AB’nin UCM’nin bağımsız çalışmasını desteklemeyi sürdüreceğini vurguladı.
Kaynak: Hürriyet
