Beyaz Saray’da Hareketli Dakikalar: Yaptırım Yağmuru
Dünya siyasetinin kalbi Beyaz Saray’da bugün kelimenin tam anlamıyla yer yerinden oynadı. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Basın Sözcüsü Karoline Leavitt ve Küçük İşletmeler İdaresi Başkanı Kelly Loeffler ile birlikte kameraların karşısına geçtiğinde, kimse bu kadar sert bir hamle beklemiyordu. Vergi Günü vesilesiyle düzenlenen o sıradan görünen toplantı, bir anda İran’ın ekonomik damarlarını kesecek bir operasyonun duyurusuna dönüştü. Bakanlık, Bessent’in sözlerinin hemen ardından 3 kişi, 9 devasa gemi ve 17 kuruluşu kapsayan büyük bir yaptırım listesini kamuoyuyla paylaştı. Bu hamle, sadece bir kağıt parçası değil, küresel enerji piyasalarında dengeleri değiştirecek bir satranç hamlesi olarak görülüyor.
Milyar Dolarlık Petrol İmparatorluğu Deşifre Oldu
Peki, bu yaptırımların hedefinde tam olarak kim var? Meselenin ucu, İran’ın en üst düzey güvenlik yetkililerinden Ali Şamhani’nin oğlu Muhammed Hüseyin Şamhani’ye kadar uzanıyor. ABD Hazine Bakanlığı’na göre Şamhani, sıradan bir iş adamı değil; İran halkının rızkını sömüren, rejimin üst kademelerini zengin eden devasa bir ‘petrol imparatorluğunun’ başında duruyor. İran ve Rusya arasındaki o karanlık petrol trafiğini yöneten bu ağ, milyarlarca dolarlık bir hacme sahip. Yaptırım listesine alınan 20’den fazla şirket ve gemi, aslında bu büyük çarkın sadece görünen parçaları. ABD yönetimi, ‘İran’ın yasadışı kaçakçılık ağlarını ve terör vekillerini besleyen tüm kanalları kurutacağız’ diyerek çok net bir rest çekiyor. Sokaktaki insanın merak ettiği soru ise şu: Bu kadar büyük paralar dönerken, neden hep faturayı halk ödüyor?
Venezuela Altını ve Lübnan Hizbullah’ı Bağlantısı
Haberin detaylarına indikçe, karşımıza adeta bir suç şebekesi haritası çıkıyor. Yaptırımların hedefinde sadece petrol ticareti yok; aynı zamanda inanılmaz bir para trafiği ve kirli para aklama mekanizmaları da var. Lübnanlı Hizbullah’ın finansörü Seyed Naiemaei Badroddin Moosavi ve Venezuela’nın eski yönetimiyle kurulan o ‘petrol karşılığı altın’ takası da tamamen deşifre edilmiş durumda. İran petrolünün Venezuela altınıyla el değiştirmesi ve bu altının dünya piyasalarında kara para aklama planlarıyla nakde çevrilmesi, Washington’un sabrını taşırmış gibi görünüyor. Bakanlık, finans kurumlarına da çok sert bir nota verdi: Eğer bu terör ağlarına destek verenlerle iş yapmaya devam ederseniz, ikincil yaptırımlarla siz de yanarsınız. Bu, ‘tarafını seç’ demekten başka bir şey değil.
Bu Hamle Küresel Piyasaları Nasıl Etkiler?
Sokaktaki vatandaşın, esnafın ve şoförün aklındaki asıl soru ise petrol fiyatlarının ne olacağı. ABD’nin bu ‘maksimum baskı’ politikası, küresel petrol arzında bir daralmaya yol açabilir mi? Özellikle Rusya ve İran gibi dev aktörlerin oyun dışı bırakılmaya çalışılması, enerji fiyatlarında yeni bir dalgalanmayı tetikleme potansiyeline sahip. Hazine Bakanlığı, ellerindeki tüm araç ve yetkileri sonuna kadar kullanacaklarını açıkça belirtti. Bu kararlar sadece Tahran’ı değil, onlarla ticaret yapmaya niyetlenen her ülkeyi ve her şirketi doğrudan hedef alıyor. Gemiler limanlarda çakılı kalırken, milyarlarca dolarlık ticaret ağlarının nasıl çökeceğini ve bu gerilimin petrol pompasına nasıl yansıyacağını önümüzdeki günler belirleyecek. Görünen o ki, Washington bu kez işi şansa bırakmak niyetinde değil.
