Tarık Cengiz
Antarktika Seferinden Karantinaya: Neler Yaşandı?
Dünya gündemi, Antarktika seferi yapan Hollanda bandıralı MV Hondius isimli keşif gemisinden gelen haberlerle çalkalanıyor. Güney Amerika’dan yola çıkan lüks yolcu gemisinde görülen ve insandan insana bulaşma özelliği gösteren Andes tipi hantavirüs, kısa sürede can kayıplarına yol açtı. Gemide tespit edilen 11 vakadan 3’ü maalesef hayatını kaybetti. İspanya’nın Tenerife kentinde limana yanaşan gemideki yolcular sıkı bir takibe alınırken, Türkiye’ye dönen isimler de tedbir amaçlı karantinaya sevk edildi.
Türkiye’nin yakından tanıdığı YouTuber Ruhi Çenet, yaban hayatı uzmanı Emin Yoğurtçuoğlu ve kuş gözlemcisi Melike Güner, Sağlık Bakanlığı’nın talimatıyla gözetim altına alınan isimler arasında yer alıyor. Daha önce ülkeye giriş yapan 2 kişiyle birlikte toplam 5 vatandaşımızın sağlık durumu yakından izleniyor. Sevindirici haber ise yapılan ilk testlerin negatif çıkması oldu. Ancak virüsün kuluçka süresi göz önüne alınarak kontrol süreci titizlikle devam ettiriliyor.
Hantavirüs Nedir ve Şehirler İçin Risk Var mı?
Hantavirüs, genellikle kemirgenlerin dışkı, idrar ve salyaları yoluyla yayılan bir virüs türü olarak biliniyor. Uzmanlar, bu virüsün Türkiye’deki şehir hayatı için doğrudan bir tehdit oluşturmadığını net bir dille ifade ediyor. Prof. Dr. Mehmet Ali Öktem, evlerimizde gördüğümüz farelerde veya şehirdeki lağım farelerinde bu virüsün bulunmadığını belirtiyor. Türkiye’deki asıl risk, Karadeniz ve Trakya bölgelerindeki ormanlık alanlarda yaşayan özel fare türlerinden kaynaklanıyor.
Karadeniz Bölgesi’nde sıklıkla rastlanan sarı boyunlu orman faresi ve kızıl sırtlı orman faresi, bu virüsü taşıma potansiyeline sahip. Ancak bu canlılar şehir merkezlerine inmiyor, sadece kendi doğal ortamlarında bulunuyorlar. Bu nedenle, sıradan bir vatandaşın günlük hayatında bu virüsle karşılaşma ihtimali oldukça düşük. Risk grubu daha çok orman işçileri, doğa gezginleri ve kırsal alanlarda tarım yapan vatandaşlarımızdan oluşuyor.
Belirtilere Dikkat: Grip Sanıp Geçmeyin
Hantavirüs enfeksiyonu başlangıçta ateş, şiddetli kas ağrıları, sırt ağrısı ve gözlerde kızarıklık gibi sıradan bir grip veya viral enfeksiyonu andıran belirtilerle ortaya çıkıyor. Ancak ilerleyen evrelerde, virüsün türüne göre tablo ağırlaşabiliyor. Amerika kıtasında görülen türler akciğer ve kalp yetmezliğine neden olurken, Türkiye ve Avrupa’da görülen türler daha çok böbrek fonksiyonlarını etkileyerek böbrek yetmezliğine yol açabiliyor.
Dr. Semih Tareen, virüsün COVID-19 gibi bir pandemiye dönüşme ihtimalinin son derece düşük olduğunu vurguluyor. Virüsün insandan insana bulaşması sadece Güney Amerika’daki belirli bir varyantta (Andes) görülse de, bu durumun yaygınlaşması beklenmiyor. Yine de, özellikle kapalı alanlarda fare dışkısı ile temas edilmesi durumunda vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmak hayati önem taşıyor.
Vatandaşın Cebini ve Sağlığını Koruyacak Pratik Önlemler
Hastalıkla mücadelede en etkili silah, aslında cebimizden büyük paralar çıkarmadan uygulayabileceğimiz hijyen kurallarıdır. Eğer eski bir depoyu, ahırı veya uzun süredir kapalı kalan bir kileri temizleyecekseniz, asla kuru süpürge kullanmayın. Toz kalkması, virüsün solunum yoluyla vücuda girmesine neden olur. Bunun yerine, temizlenecek alanı su ve çamaşır suyu karışımıyla nemlendirerek temizlik yapın. Bu basit yöntem, virüsün etkisiz hale gelmesini sağlar.
Ayrıca doğada vakit geçirenlerin ve tarımla uğraşanların el hijyenine maksimum özen göstermesi gerekiyor. Farelerin eve girmesini engelleyecek önlemler almak ve gıdaları kapalı kaplarda saklamak en temel koruma yöntemidir. Sokak kedilerinin varlığı da kemirgen popülasyonunu dengede tuttuğu için bu döngüde doğal bir koruyucu görevi görüyor. Unutmayın, panik yapmak yerine bilinçli hareket etmek hem sağlığımızı hem de huzurumuzu korumanın en kestirme yoludur.
