Yaz aylarında yükselen hava sıcaklıkları evcil hayvanların sağlığını doğrudan tehdit ederken, Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ebru Yalçın ve Kum Ada Veteriner Kliniği kurucu ortağı Veteriner Hekim Özlem Calp, evcil canlıların bu dönemde nasıl korunması gerektiğini açıkladı. Uzmanlar, sıcak çarpması vakalarının önüne geçebilmek adına kedi, köpek, kuş, kemirgen ve balıkların fizyolojik yapılarına uygun bakım adımlarının eksiksiz uygulanması gerektiği konusunda uyarılarda bulundu.
Kedi ve Köpeklerde Doğru Tüy Bakımı ve Korunma Yolları
Evcil hayvanların doğrudan güneş ışığına maruz kalmasını engellemek, gölge veya klimalı alanlar sağlamak hayati önem taşır. Çift katmanlı tüy yapısına sahip kedi ve köpeklerin tüyleri, kışın soğuktan korurken yazın da serin kalmalarını sağlar. Vücut ısı haritası çalışmaları, tüyleri tamamen kesilen köpeklerin sıcağı kesilmeyenlere oranla daha yoğun hissettiğini ortaya koymuştur. Bu nedenle uzmanlar tıraş yerine düzenli tarama işlemini önermektedir. Hayvanların kapalı balkonlarda tutulması sıcak çarpmasına zemin hazırlar. Bu süreçte jaluzi veya perdeyle güneş ışığı engellenmiş odalar tercih edilmelidir. Serinletici pedler, nemli zeminler ve geniş kaplara yerleştirilen buz kalıpları serinleme sürecine yardımcı olur.
Kedilerde Isı Çarpması Riskleri ve Alınacak Tedbirler
Yüksek nem oranının eşlik ettiği aşırı sıcaklar, kedilerde ısı çarpmasına neden olabilir. Sıcak günlerde kedilerin evde uzun süre gözetimsiz bırakılmaması gerekir. Gün içinde bir tanıdık vasıtasıyla kontrol sağlanmalı veya ev içi kameralarla takip yapılmalıdır. Evin farklı noktalarına en az 4 ya da 5 adet su kabı yerleştirilmeli, su tüketimini teşvik etmek için su şelalelerinden yararlanılmalıdır. Özellikle İran (persian) ve Himalayalar (himalayan) gibi basık burunlu ırklar, yaşlı, kilolu ve uzun tüylü kediler yüksek risk grubundadır. Hareketsizlik, iştah kaybı ve aşırı yalanma gibi durumlar sıcak çarpmasının ilk sinyalleridir. Ağzı açık ve hızlı nefes alma, diş etlerinde kızarıklık, salya akışı, denge kaybı, kusma, yüksek ateş ve bayılma görüldüğünde vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurulmalıdır.
Yürüyüş Saatleri ve Köpeklerde Acil Durum Müdahalesi
Köpeklerin yürüyüş saatleri sabahın erken veya akşamın geç saatleri olarak planlanmalı, 11.00 ile 17.00 saatleri arasında dışarı çıkılmamalıdır. Asfalt sıcaklığı, elin tersi zemin üzerinde 5 ila 7 saniye tutularak kontrol edilmelidir; bu sürede el sıcaklığa dayanamıyorsa asfaltın patileri yakacağı unutulmamalıdır. Yürüyüşler kısa tutulmalı ve mutlaka su taşınmalıdır. Bulldog ve boxer gibi basık burunlu ırklar, yaşlı, aşırı kilolu, kalp veya solunum sistemi rahatsızlığı bulunan köpekler sıcaklara karşı daha hassastır. Köpeklerde aşırı hızlı soluma, yoğun salya, kırmızı diş etleri, halsizlik, sendeleme, vücut sıcaklığının artması, kusma veya ishal gibi belirtiler acil durum işaretidir. Bilinç kaybı, nöbet ve bayılma durumlarında hayvan hemen serin bir alana taşınmalı, boyun, koltuk altı ve kasık bölgeleri ılık-serin suyla ıslatılmalı ve zorlamadan su verilerek acilen veterinere ulaştırılmalıdır.
Kuşlar ve Kemirgenler İçin Isı Dengesi
Kuşların metabolizma hızları yüksek olduğu için vücut ısıları memelilere kıyasla 2-3 derece daha yüksektir. Ter bezleri bulunmayan bu canlılar, sıcaklara karşı oldukça duyarlıdır. Muhabbet kuşları sıcaktan etkilendiğinde kanatlarını açarak ağızdan nefes almaya başlar. Kuş kafesleri doğrudan güneş ışığı alan yerlere konulmamalı, kafes içine serin su içeren banyolar yerleştirilmelidir. Kafes içinde ayna bulunuyorsa güneş ışınlarını yansıtıp ısıyı artırmamasına dikkat edilmelidir. Kanat çırpma ve hareket alanını kısıtlamayacak büyüklükte kafesler tercih edilmeli. Yazın çok su içmeleri dışkılarını yumuşatabilir, bu nedenle kafes temizliği daha sık yapılmalıdır. Hamster ve benzeri kemirgenler ise doğada toprak altındaki tünellerde yaşayıp serinliği tercih ettikleri için hava sirkülasyonunu engelleyen cam akvaryumlarda barındırılmamalıdır.
Akvaryum Balıklarının Sıcak Havalardan Korunması
Akvaryumların doğrudan güneş ışınlarına maruz kalmayacağı alanlara yerleştirilmesi gerekmektedir. Balıkların sıcak havalardan korunması için gölgelik alanlar, saklanma noktaları ve bol oksijenli taze su sağlanmalıdır. Hava motorları kullanılarak suyun oksijen seviyesi dengede tutulmalıdır. Su sıcaklığı balık türüne göre belirlenmelidir; tropikal balıklar daha ılık suları tolere edebilirken, japon balıkları serin suya ihtiyaç duyar. Su yüzeyini serinletmek amacıyla akvaryum üzerine özel fanlar kurulabilir ancak suyun içine doğrudan buz kütleleri bırakılmamalıdır.
Kaynak: Hürriyet
