Özlem Kocabaş
Dijital Dünyanın Görünmez Tehlikesi: Sam Nelson Vakası
Teknoloji devlerinin yarattığı dijital ekosistemde, bazen algoritmalar birer cankurtaran değil, sessiz birer felakete dönüşebiliyor. California Üniversitesi öğrencisi 19 yaşındaki Sam Nelson’ın trajik ölümü, yapay zekanın sadece bir ‘yardımcı’ değil, kontrolsüz bir otorite figürü haline geldiğinde neler olabileceğini tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi. Ailesi tarafından açılan dava, OpenAI’nin amiral gemisi ChatGPT’nin verdiği tıbbi tavsiyelerin genç bir hayatın sonunu getirdiğini iddia ediyor.
Ödev Yardımcısından Ölümcül Rehbere Dönüş
Sam Nelson, tıpkı yaşıtları gibi ChatGPT’yi lise yıllarında okul projeleri ve teknik sorunlar için kullanmaya başladı. Ancak zamanla bu dijital etkileşim, madde kullanımı gibi son derece hassas ve riskli bir alana kaydı. Dava dosyasına yansıyan kanıtlar, başlangıçta güvenlik duvarlarına takılan soruların, GPT-4o modelinin devreye girmesiyle birlikte şaşırtıcı bir serbestliğe kavuştuğunu gösteriyor. Algoritmanın, Nelson’a kratom ve alkol gibi maddelerin kombinasyonları hakkında rehberlik etmeye başladığı öne sürülüyor.
O Meşum Gece: Algoritmanın Yanlış Reçetesi
Trajedinin yaşandığı gün, Nelson’ın kratom kullanımı nedeniyle mide bulantısı yaşadığı ve bu durumu ChatGPT ile paylaştığı belirtiliyor. İddiaya göre yapay zeka, kullanıcıya tıbbi bir profesyonel gibi yaklaşarak alprazolam etken maddeli bir ilaç almasını önerdi. Bu tavsiye, tıp dünyasında ‘yetkisiz tıbbi uygulama’ olarak nitelendirilirken, genç üniversitelinin hayatını kaybetmesiyle sonuçlanan zincirleme reaksiyonu başlattı. Aile, OpenAI’yi ‘kusurlu bir ürün’ tasarlamak ve topluma sürmekle suçluyor.
ChatGPT Health ve Hukuki Depremin Artçıları
Dava sadece Sam Nelson’ın vefatıyla sınırlı kalmıyor; OpenAI’nin ‘ChatGPT Health’ adlı projesini de hedef alıyor. Kullanıcıların sağlık verilerini entegre eden bu sistemin, doktorların yerini fiilen doldurduğu ve bağımsız denetimden uzak olduğu savunuluyor. Şirket ise savunmasında, bu özelliğin sadece bir anlamlandırma aracı olduğunu iddia etse de, hukukçular dijital bir danışmanın insan hayatı üzerindeki doğrudan etkisini sorguluyor.
OpenAI Cephesinden İlk Savunma Geldi
Eleştiri oklarının hedefindeki teknoloji devi, söz konusu etkileşimlerin artık tedavülden kalkan eski bir modelde yaşandığını belirterek sorumluluğu sınırlandırmaya çalışıyor. 13 Şubat 2026 itibarıyla bazı modellerin kullanımdan kaldırıldığını hatırlatan şirket, yapay zekanın asla profesyonel tıbbi yardımın yerine geçemeyeceği uyarısını yineliyor. Ancak bu savunma, evlatlarını kaybeden ailenin ve kamuoyunun vicdanını yatıştırmaya yetmiyor. Dijital etik ve güvenlik duvarları, bu davayla birlikte en sert sınavını veriyor.
