Serkan Taşçı
Üretim Maliyetleri ve İklim Kıskacında Tarım
Türkiye’nin en önemli gıda depolarından biri olan Çukurova’da patates hasadı beklenenden yaklaşık 20 gün önce başladı. Toplamda 79 bin dönümlük devasa bir alanda gerçekleştirilen üretim, hem üreticinin cebini hem de doğrudan mutfaktaki yangını söndürmeyi bekleyen tüketicinin cüzdanını yakından ilgilendiriyor. Hasat sezonunun açılmasıyla birlikte tarlada kilogramı 30 TL seviyelerinden alıcı bulan patates, arzın artmasıyla birlikte hızla 20 TL sınırına kadar geriledi. Fiyatlardaki bu ani düşüş piyasada hareketlilik yaratırken, tarladaki fiyat indiriminin büyükşehirlerdeki market tezgahlarına nasıl yansıyacağı merak konusu oldu.
Tarladan Tezgaha Fiyat Zinciri Nasıl Şekillenecek?
Çukurova genelinde patates rekoltesinin geçen yıl elde edilen 281 bin tonluk hacmi aşması öngörülüyor. Ancak yüksek verim beklentisine rağmen üreticiler bu sezon oldukça zorlu bir süreçten geçti. Bölgede etkili olan düzensiz mevsim koşulları ve aşırı yağışlar, tarım arazilerinde kök çürümelerine yol açtı. Tarlasındaki ürünü kaybeden pek çok çiftçi, maliyetleri ikiye katlayarak yeniden ekim yapmak zorunda kaldı. Bu durum hem işçilik masraflarını tırmandırdı hem de gelişim sürecini sekteye uğratarak tarladan tarlaya verim dalgalanmalarına neden oldu. Kimi bölgelerde dönüm başına 4,5 tona ulaşan yüksek verim elde edilirken, iklim darbesi yiyen bazı alanlarda bu miktar 2 ton seviyesinde kaldı.
Lojistik Zorluklar Fiyatları Nasıl Etkiliyor?
Erken hasat edilen patateslerin en büyük özelliği, turfanda olmaları sebebiyle depolamaya uygun olmamasıdır. Üreticiler, topladıkları patatesleri bekletmeden doğrudan iç piyasaya ve çevre illere sevk etmek durumunda kalıyor. Bu lojistik zorunluluk, tarladaki arzı bir anda patlatarak fiyatların gerilemesinde en büyük etken oldu. Üretici temsilcileri mevcut fiyat seviyesinden memnun olduklarını dile getirse de, aracı maliyetleri, nakliye masrafları ve akaryakıt zamları eklendiğinde tüketicinin bu ucuzluğu tezgahta ne ölçüde hissedeceği hala belirsizliğini koruyor.
Gıda Güvencesi İçin Planlı Üretim Şart
Adana’daki hasat sürecinin yaklaşık 20 gün daha devam etmesi planlanıyor. Tarım uzmanları, patates gibi temel gıda maddelerinde yaşanan bu tür dönemsel fiyat dalgalanmalarının önüne geçebilmek adına planlı tarım politikalarının hayata geçirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Çiftçinin yüksek girdi maliyetleri altında ezilmediği, tüketicinin ise makul fiyatlarla gıdaya erişebildiği sürdürülebilir bir sistem kurulmadığı sürece, tarladaki ucuzluk şehirlerdeki tezgahlara tam anlamıyla yansımıyor. Önümüzdeki günlerde diğer bölgelerdeki hasatların da başlamasıyla birlikte fiyatların seyri netleşecek.
Kaynak: Haber Optimum
