Zeynep Karasu
Kurbanlık Seçerken İnternet Tuzaklarına Dikkat
Kurban Bayramı’nın yaklaşmasıyla birlikte milyonlarca vatandaşın tatlı telaşı başladı. Ancak bu kutsal görev, hırsızların ve dolandırıcıların iştahını kabartan bir ekonomik pazara dönüşmüş durumda. Tüketiciler Birliği Antalya Şube Başkanı Neşet Gündüz, özellikle daralan bütçelerle uygun kurbanlık arayan vatandaşları bekleyen büyük tehlikelere işaret ediyor. Dolandırıcıların hedefinde, iyi niyetli bir şekilde ibadetini yerine getirmek isteyen ancak piyasa koşullarını tam bilmeyen tüketiciler yer alıyor.
Sanal Pazarlardaki Görünmez Tehlike
Geleneksel kurban pazarlarının yerini yavaş yavaş dijital ilan siteleri ve sosyal medya mecraları alıyor. Fiyat araştırması yapmak için oldukça kullanışlı olan bu platformlar, aynı zamanda dolandırıcılar için kusursuz bir kamuflaj sağlıyor. Gündüz’e göre, başka hayvanların fotoğraflarını kullanarak sahte ilanlar açan kötü niyetli kişiler, ‘uygun fiyat’ vaadiyle kapora toplayıp sırra kadem basıyor. Vatandaşın bütçesine uygun hayvan bulma çabası, ne yazık ki bazen hüsranla sonuçlanıyor.
İnternet üzerinden kurbanlık almayı düşünenlerin en büyük hatası, muhataplarını görmeden ve hayvanı bizzat incelemeden ödeme yapmasıdır. Uzaktan alışveriş avantajlı gibi görünse de, kurbanlık hayvanın bir ‘mal’ statüsünde olduğu ve ayıplı çıkması durumunda tüketicinin yasal haklarının bulunduğu unutulmamalıdır. Ancak ortada somut bir belge veya fatura yoksa, hukuki süreçlerin işletilmesi imkansız hale geliyor. Bu nedenle, sanal ortamdaki görsellere aldanmamak ve mutlaka fiziki kontrol sağlamak gerekiyor.
Pazarlarda Sahte Para ve Hileli Tartı Oyunu
Sadece internet değil, fiziksel kurban pazarları da risklerle dolu. Belediyelerin belirlediği alanların dışındaki kontrolsüz satış noktalarında ‘ayıplı mal’ riski çok daha yüksek. Hayvanın sağlığından yaş sınırına kadar pek çok detay, tecrübesiz alıcılar için birer tuzak haline getirilebiliyor. Özellikle kurban pazarlarındaki nakit para trafiğinin yoğunluğunu fırsat bilenler, sahte banknotlarla hem alıcıyı hem satıcıyı mağdur edebiliyor. Bu durum, bayram sevincine gölge düşüren en yaygın dolandırıcılık türlerinden biri olarak biliniyor.
Neşet Gündüz, kurbanlık alırken sadece dış görünüşe değil, sağlık raporlarına ve kulak küpelerine de bakılması gerektiğini vurguluyor. Hayvandan çıkacak et miktarı konusunda verilen abartılı vaatler de bir diğer aldatma yöntemi olarak karşımıza çıkıyor. Satın alınan hayvan beklenen et miktarını vermediğinde, tüketici yasal olarak ‘eksik ifa’ veya ‘ayıplı hizmet’ nedeniyle hak iddia edebilir. Ancak bu hakkı kullanabilmek için elinizde mutlaka geçerli bir sözleşme, dekont veya makbuz bulunmalıdır.
Mağduriyet Yaşamamak İçin Atılması Gereken Adımlar
Peki, dolandırıcıların ağına düşmemek için ne yapmalı? Öncelikle, şüpheli görülen ilanların ekran görüntüleri mutlaka alınmalı ve ilgili platformlara bildirilmelidir. Ödemelerin elden değil, açıklama kısmına ‘kurbanlık bedeli’ yazılarak banka üzerinden yapılması, olası bir uyuşmazlıkta en güçlü delil niteliği taşır. Eğer hayvan vaat edilen özelliklere sahip değilse veya tartıda hile yapıldığı düşünülüyorsa, Tüketici Hakem Heyetlerine başvurma hakkı saklıdır. Unutmayın, dolandırıcıya kaptırılan para sadece maddi bir kayıp değil, aynı zamanda manevi bir huzursuzluktur.
