Abdullah Sirkeci
Halk Sağlığı ve Güvenliği Mercek Altında
Türk Eczacıları Birliği (TEB), 14 Mayıs Bilimsel Eczacılık Günü kapsamında gerçekleştirdiği basın toplantısında, ilaç tedarik zincirine yönelik hayati uyarılarda bulundu. TEB Başkanı Mehmet İrfan Demirci, son dönemde gündeme gelen internet üzerinden ilaç satışı düzenlemesine yönelik kesin bir tavır sergileyerek, bu durumun halk sağlığı açısından geri dönülemez riskler barındırdığını vurguladı. Türkiye genelindeki 31 bin eczanenin sadece birer satış noktası değil, aynı zamanda en yaygın ve erişilebilir sağlık merkezi olduğunu belirten Demirci, ilaca erişim konusunda ülkede herhangi bir sorun bulunmadığının altını çizdi.
İnternet Satışı Sahte Ürün Riskini Artırıyor
İlaçların kontrolsüz bir şekilde internet üzerinden temin edilmesinin, sahte ve kalitesiz ürünlerin dolaşıma girmesine zemin hazırlayacağı ifade edildi. Sağlık Bakanlığı tarafından hazırlanan düzenleme taslağının henüz meclis gündemine gelmeden durdurulması gerektiğini savunan eczacılar, reçeteli ilaçların yanı sıra gıda takviyelerinin dahi uzman denetimi dışında satılmasının sakıncalarına dikkat çekiyor. İnternetin, sahte ilaçların pazarlanması için en elverişli alan olduğu gerçeği, ulusal sağlık güvenliği açısından stratejik bir tehdit olarak değerlendiriliyor. Sağlık hizmetinin profesyoneller tarafından verilmesi, sadece bir tercih değil, toplumun yaşam kalitesini koruyan bir zorunluluktur.
Birinci Basamak Sağlık Hizmetinde Eczacının Rolü
Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü verilerine göre Türkiye’de milyonlarca vatandaş obezite, diyabet, hipertansiyon ve kardiyovasküler risklerle mücadele ediyor. Her 5 kişiden 3’ünün kronik hastalık tehdidi altında olması, koruyucu sağlık hizmetlerinin önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Eczacılar, sadece ilaç veren kişiler değil; kronik hastalık yönetimi, ilaç etkileşimlerinin denetlenmesi ve akılcı ilaç kullanımı gibi konularda sistemin kilit taşı görevini üstleniyor. Bu hizmetlerin güçlendirilmesi, gereksiz kamu harcamalarının azaltılması ve erken teşhis imkanlarının artırılması adına kritik bir fırsat sunuyor.
Fakülte Sayısındaki Artış ve İstihdam Sorunu
Eczacılık eğitiminde yaşanan plansız büyüme, mesleğin geleceğini tehdit eden bir diğer unsur olarak öne çıkıyor. Yeni açılan fakülteler ve artan kontenjanlar nedeniyle genç eczacıların istihdam kriziyle karşı karşıya kalması, ülkenin yetişmiş insan sermayesinin heba edilmesi riskini doğuruyor. TEB, başarı sıralamasının 50 bin ile sınırlandırılması ve kalite odaklı bir eğitim modeline geçilmesi çağrısında bulunuyor. Eğitimdeki bu kontrolsüz artışın durdurulması, mesleğin onurunu ve hizmet kalitesini korumak adına atılması gereken acil adımlar arasında yer alıyor.
Yerli Üretim ve Ekonomik Zorunluluk
Sağlık harcamalarının 2024 yılında bir önceki yıla göre %89,6 oranında artış göstermesi ve vatandaşın cepten yaptığı harcamaların 442 milyar TL’yi aşması, yerli ilaç üretiminin stratejik önemini kanıtlıyor. Toplam sağlık harcamaları içinde vatandaşın yükünün %19 seviyelerine ulaşması, ilaçta dışa bağımlılığın ekonomik maliyetini gözler önüne seriyor. Akademik birikim ve AR-GE kapasitesinin yerli üretim için yeterli olduğunu belirten uzmanlar, bu alandaki hamlelerin hem ilaç güvenliğini sağlayacağını hem de ülke ekonomisine nefes aldıracağını ifade ediyor.
