Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Eğitim Fakültesi Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Abdulkadir Ergün; küresel, bölgesel ve ulusal düzeyde yaşanan sıcaklık artışları ile iklim değişikliğinin tarihi seyrine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Türkiye’nin iklim krizinden en yoğun etkilenen Akdeniz Havzası’nda bulunduğuna değinen Ergün, ülkenin orta enlemlerde sıcaklık artışını en fazla hisseden bölgeler arasında yer aldığını kaydetti.
Son 10 Yıl Tarihin En Sıcak Dönemi Oldu
Küresel iklim hareketliliğinin yeni bir durum olmadığını, yerkürenin milyarlarca yıllık geçmişinde doğal döngüler halinde yaşandığını belirten Doç. Dr. Ergün, yerkürenin 4,5 milyar yıllık geçmişinde bu tür değişimlerin görüldüğünü bildirdi. Yaklaşık 2 milyon 580 bin yıl önce başlayan son buzul çağının 11 bin 700 yıl önce sona ermesiyle bugünkü iklim koşullarının oluştuğunu ifade eden Ergün, bu sürecin tamamen doğal olduğunu fakat Sanayi Devrimi ile birlikte insan faaliyetlerinin sürece dahil olmasıyla iklim değişikliğinin yeni bir boyut kazandığını aktardı. Ergün, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve IPCC tanımlarının da bu etkiyi doğruladığını, 1850 yılından beri tutulan kayıtlara göre son 10 yılın tarihteki en sıcak dönem olduğunu vurguladı.
İklim Krizi Can Kayıplarına Yol Açıyor
Haziran 2026 verilerinden örnekler sunan Doç. Dr. Ergün, Copernicus İklim Değişikliği Servisi raporlarına göre Avrupa genelinde Haziran 2026 ortalama kara sıcaklığının 19,14 dereceye ulaştığını belirtti. Batı Avrupa’da Haziran 2025’te kırılan sıcaklık rekorunun bir yıl sonra tekrar aşıldığını dile getiren Ergün, Avrupa kıtasının bir ısı kubbesi etkisi altında kaldığını aktardı. Geçmişte 50 ya da 100 yılda bir görülebilecek sıra dışı sıcaklıkların artık çok daha sık yaşandığına dikkat çeken Ergün, Fransa ve İspanya’daki orman yangınlarını örnek gösterdi. Yüksek sıcaklıklar nedeniyle Avrupa genelinde binin üzerinde kişinin yaşamını yitirdiğini, Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus’un açıklamalarına göre ise can kaybının bin 300’ü geçtiğini hatırlatan Ergün, durumun ekosistemin ötesinde doğrudan insan hayatını tehdit ettiğini vurguladı.
Yaşam Alanlarımızı Yeni Şartlara Göre Planlamalıyız
Türkiye’deki meteorolojik verilere de değinen Doç. Dr. Ergün, 1991-2020 döneminde Türkiye geneli ortalama sıcaklığının 13,9 derece olduğunu, ancak 2025 yılında bu değerin 15,1 dereceye kadar yükseldiğini ifade etti. Bu veriyle 2025 yılının, 1971-2025 dönemindeki en sıcak beşinci yıl olarak kayıtlara geçtiğini belirten Ergün, Temmuz 2025’te ortalama sıcaklığın 26,9 dereceye ulaşarak rekor kırdığını ve yaz mevsiminin son 55 yılın en sıcak ikinci yaz dönemi olduğunu paylaştı. Ocak ve şubat aylarının mevsim normalleri üzerinde, mart ve nisan aylarının ise normallerin hafif altında seyrettiğini kaydeden Ergün, genel tablonun yüksek sıcaklık etkisinin sürdüğünü kanıtladığını belirtti. Ergün, şehirlerin, üretim modellerinin ve yaşam alanlarının yeni iklim koşullarına göre yeniden tasarlanması gerektiğini, aksi takdirde aşırı sıcaklık dalgalarının gelecekte çok daha sık yaşanacağını sözlerine ekledi.
Kaynak: Haber Optimum
