Mustafa Yıldız
Sokaktaki Adamın Canını Yakan Gerçek: Sigortasız Çalışmak
Sokakta kime dokunsak bin ah işitiyoruz. Alın teri döken, sabahtan akşama kadar rızkının peşinde koşan vatandaşın en büyük derdi yarınını görememek. İşte tam bu noktada Niğde Sosyal Güvenlik İl Müdürü Eray Buz, hepimizin kulağına küpe olması gereken o uyarıyı yaptı. Kayıt dışı istihdam denen o sinsi mesele, sadece bir kağıt parçası eksikliği değil; emekçinin geleceğinden çalınan yıllar, patronun ise üzerine oturduğu bir saatli bombadır. Müdür Buz, sigortalı çalışmanın lütuf değil, anayasal bir hak ve kaçınılmaz bir zorunluluk olduğunu hatırlatarak herkesi yasal çizgiye davet etti.
Sadece Emeklilik Değil, Her Şeyiniz Tehlikede
Peki, nedir bu kayıt dışı istihdam? Sadece sigortasız çalışmak mı? Hayır! Çalışanın SGK’ya hiç bildirilmemesi kadar, maaşının bir kısmının elden verilip kalanının asgari ücretten gösterilmesi veya çalışma günlerinin eksik girilmesi de bu işin bir parçası. Müdür Eray Buz, bu durumun çalışanları sadece emeklilikten mahrum bırakmadığını, aynı zamanda iş göremezlik ödeneği, ölüm aylığı ve işsizlik sigortası gibi can simidi olan haklardan da kopardığını söylüyor. Düşünsenize, bir iş kazası geçirseniz veya meslek hastalığına yakalansanız, sigortanız yoksa ortada kalıyorsunuz. Kıdem tazminatı, yıllık izin gibi en temel işçilik haklarınız bir kalemde silinip gidiyor. Kimse kusura bakmasın ama bu, bir insanın emeğini hiçe saymaktır.
Patronlar İçin Yolun Sonu Karanlık
İşveren tarafına gelirsek; “Üç beş kuruş kar ederim” diye sigortasız işçi çalıştıranları büyük bir hüsran bekliyor. Müdür Buz’un vurguladığı gibi, kayıt dışı çalışmanın tespiti halinde öyle bir idari para cezası geliyor ki, edilen karın kat kat fazlası devletin kasasına gidiyor. Sadece ceza mı? Tabii ki hayır. Devletin verdiği tüm teşvikler iptal ediliyor, olası bir kazada işverenin sırtına öyle bir hukuki sorumluluk biniyor ki altından kalkması imkansız hale geliyor. Ayrıca bu durum, dürüst çalışan, vergisini veren, sigortasını yatıran esnafın da hakkına girmektir; yani düpedüz haksız rekabettir.
Hakkınızı Kimseye Yedirmeyin: İşte Takip Yolları
Bu devirde “Patron yapar bir şeyler” deyip köşeye çekilme devri bitti. Geleceğinizi başkasının iki dudağı arasına bırakamazsınız. Müdür Eray Buz, vatandaşlara uyanık olmaları çağrısında bulunuyor. E-Devlet üzerinden her ay hizmet dökümünüzü kontrol etmek topu topu iki dakikanızı alır. Eğer bir eksiklik, bir yanlışlık görüyorsanız ALO 170 hattı her zaman açık. CİMER ve SGK müdürlükleri de şikayetleri bekliyor. Unutmayın, maaşların banka kanalıyla ödenmesi de bir zorunluluktur. Elden para alarak hem kendinizi hem de geleceğinizi riske atmayın. Kayıtlı istihdam bugün için bir zorunluluk, yarın için ise en büyük huzur kaynağıdır.
