Abdurahman Yazıcı
Üretim Maliyetleri Çiftçinin Belini Büküyor
Niğde’nin bereketli toprakları alarm veriyor. Tarla sürülüyor, tohum ekiliyor ama çiftçinin sırtındaki yük her geçen gün ağırlaşıyor. CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2026 Mart ayı verilerini masaya yatırdı. Ortaya çıkan tablo, sofralarımıza gelecek zamların habercisi niteliğinde. Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verileri, maliyetlerin dizginlenemez bir boyuta ulaştığını gösteriyor.
Gürer’in dikkat çektiği verilere göre, çiftçinin en büyük gider kalemleri bir yıl içinde yüzde 34,26 oranında arttı. Daha da endişe verici olanı ise 2026 yılının sadece ilk üç ayında yaşanan yüzde 11,25’lik yükseliş. Bu rakamlar sadece birer istatistik değil; Niğde’de tarlasını ekmeye çalışan üreticinin, traktörüne yakıt alamayan, toprağına gübre atamayan emekçinin feryadıdır. Endeks değerinin 950,32 seviyesine çıkması, üretim maliyetlerinin artık sürdürülebilir olmaktan çıktığının en net belgesidir.
Gübre Fiyatlarındaki Korkunç Uçurum
Üretim sezonunun tam eşiğindeyken en büyük darbe gübre fiyatlarından geldi. Yıllık bazda yüzde 48,33’lük bir artıştan bahsediyoruz. Gübre, toprağın verimi ve ürünün kalitesi için olmazsa olmazdır. Ancak fiyatlar öyle bir noktaya geldi ki, üretici toprağına can suyu veremez hale düştü. 2020 yılında tonu bin 100 lira olan Amonyum Sülfat gübresinin bugün 20 bin 500 liraya fırlaması, ekonomik krizin tarladaki yansımasıdır.
Aynı şekilde DAP gübresinin 2 bin 140 liradan 40 bin liraya çıkması, tarımsal üretimin nasıl bir çıkmaza girdiğini özetliyor. Kamu elindeki gübre fabrikalarının özelleştirilmesi ve dışa bağımlılığın artması, bugün soframızdaki ekmeğin ve sebzenin fiyatını belirleyen asıl unsurlar haline geldi. İthalata bağlı kimyasal gübre fiyatları yükseldikçe, bu durum doğrudan çarşıdaki etikete yansıyor.
Meyve Ağaçları Çiçek Açtı Ama Vatandaş Yiyebilecek mi?
Geçtiğimiz yıl yaşanan zirai don felaketi nedeniyle bölgede meyve üretimi büyük darbe almıştı. Vatandaş geçen sene dalında ürün kalmadığı için meyveye hasret kalmıştı. Bu yıl iklim koşulları ve meyve tutumu için umut verici bir tablo olsa da, bu kez maliyet engeli kapıda bekliyor. Gürer’in uyardığı gibi, üretim maliyetlerindeki bu devasa artışlar, önümüzdeki dönemde gıda fiyatlarını doğrudan etkileyecek.
Toprağına yeterli gübreyi atamayan üretici az ürün alacak, maliyeti yüksek olan ürün ise tezgahta ateş pahası olacak. Bu döngü kırılmadığı sürece, bereketli Niğde topraklarında yetişen meyveler ve sebzeler vatandaşın filesine girmekte zorlanacak. Tarımsal üretimin desteklenmesi ve girdi maliyetlerinin düşürülmesi artık sadece bir çiftçi sorunu değil, bir mutfak güvenliği meselesidir.
