Vildan Aydoğdu
Türkiye ekonomisinin en önemli taşıyıcı kolonlarından biri olan inşaat ve gayrimenkul sektörü, yeni yıla temkinli ancak dikkat çekici bir başlangıç yaptı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Ocak ayı verileri, piyasadaki genel daralmaya rağmen finansman kanallarında yaşanan hareketliliği ve bölgesel dinamiklerdeki farklılaşmayı gözler önüne seriyor. Veriler, yüksek konut fiyatları ve kredi erişimindeki zorluklara rağmen yatırımcının bir şekilde ‘mülk’ edinme motivasyonunu koruduğunu gösteriyor.
Finansman Dinamiklerinde Beklenmedik Değişim: İpotekli Satışlar Yükselişte
Ocak ayı verilerinde en çok dikkat çeken ayrıntı, ipotekli konut satışlarındaki %15,7’lik çarpıcı artış oldu. Toplam 20 bin 263 konutun banka kredisiyle el değiştirmesi, piyasada ‘bekle-gör’ politikasından ‘fırsatı değerlendir’ stratejisine geçildiğinin bir işareti olarak okunabilir. Uzmanlar, bu artışı mevduat faizlerindeki zirve noktasına rağmen, konut fiyatlarının döviz bazlı sabitlenmesi veya belirli banka kampanyalarının alıcıyı harekete geçirmesiyle ilişkilendiriyor. Öte yandan, toplam satışlar içinde aslan payını alan ikinci el konutlar, piyasanın %69,4’ünü domine ederek arz tarafındaki yeni konut sıkıntısının sürdüğünü kanıtlıyor.
İş yeri satışlarında da benzer bir tablo hakim. Özellikle ipotekli iş yeri satışlarının bir önceki yılın aynı ayına göre %73 oranında artış göstermesi, ticari alanda yatırımcıların özkaynak yerine borçlanma yolunu tercih ederek likiditelerini koruma altına aldıklarını gösteriyor. Bu durum, ticari gayrimenkulün hala güvenli bir liman olarak görüldüğünün en somut kanıtı.
Anadolu’nun Emlak Karnesi ve Yabancı Yatırımcının Azalan İlgisi
Rakamlara bölgesel perspektiften baktığımızda, İç Anadolu’nun kalbindeki hareketlilik dikkat çekici seviyelerde kalmaya devam ediyor. Niğde’de gerçekleşen 387 konut satışı, kentin yerel dinamiklerini koruduğunu gösterirken, komşu illerden Aksaray 711 satışla bölgesel bir çekim merkezi olma özelliğini sürdürüyor. Kırıkkale, Kırşehir ve Nevşehir hattındaki istikrarlı satış rakamları ise Anadolu genelinde konutun hala en temel yatırım ve barınma aracı olduğunu teyit ediyor.
Küresel ölçekte ise yabancı yatırımcının Türkiye’ye olan ilgisinde bir soğuma gözleniyor. Yabancılara yapılan satışların %20,8 oranında azalarak bin 306’ya gerilemesi, hem vatandaşlık edinimindeki alt sınırın yükseltilmesi hem de küresel ekonomik konjonktürün bir yansıması olarak değerlendirilebilir. Rusya, İran ve Ukrayna vatandaşlarının ilk üç sırayı paylaşması, bölgesel istikrarsızlıkların Türkiye’yi hala stratejik bir sığınak ve yatırım noktası olarak tuttuğunu gösteriyor. Ancak toplam satış içindeki %1,2’lik pay, piyasanın asıl lokomotifinin yerli alıcı olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.
