Faruk Hakyemez
Yargıtay Emsal Kararı Açıkladı
Ev sahibi ile kiracı arasındaki en büyük gerilim noktalarından biri olan tahliye süreci ve boya-badana zorunluluğu, yargının getirdiği net yorumla yeni bir döneme girdi. Yargıtay tarafından verilen emsal karar, taşınmazı boşaltırken talep edilen fahiş tadilat masraflarına karşı kiracıların elini güçlendiriyor. Gelenekselleşen “nasıl aldıysan öyle bırak” klişesi, hukuki sınırların çizilmesiyle tarih sahnesindeki yerini alıyor.
Sözleşmedeki Maddeler Geçersiz Sayılıyor
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin aldığı emsal karar doğrultusunda, kiracının normal kullanımından kaynaklanan yıpranmalar için boya yapma zorunluluğu bulunmuyor. Türk Borçlar Kanunu’nun 334. maddesi, bu konudaki hakları açıkça güvence altına alıyor. Yasaya göre kiracı, mülkü özenle kullanmakla yükümlü olsa da zamanla oluşan doğal solmalar, yıpranmalar ve ufak aşınmalar “olağan eskime” kabul ediliyor. Bu yıpranmaların faturası kiracıya kesilemiyor.
Nevşehir’deki Kiracılar İçin Emsal Teşkil Ediyor
Birçok ev sahibi, kira kontratına “daire boyalı teslim edilmiştir, boyalı iade edilecektir” şeklinde maddeler ekletiyor. Hukukçular, kontratta bu tür ifadeler yer alsa bile yasal olarak bir geçerliliği olmadığını vurguluyor. Bursa Barosu avukatlarından Selman Nuri Kaya, kasıtlı bir zarar verilmediği sürece mülk sahibinin boya-badana masrafını gerekçe göstererek depozitodan kesinti yapamayacağını belirtiyor. Eğer duvarda derin hasarlar, olağan dışı karalamalar veya hor kullanım yoksa, boya masrafı tamamen ev sahibinin sorumluluğunda kalıyor.
Depozitoyu Geri Almanın Yolu: E-Devlet
Bu hukuki gelişme, Nevşehir genelindeki kiracı ve ev sahiplerini de yakından ilgilendiriyor. Nevşehir’de artan kira fiyatları ve taşınma hareketliliğiyle birlikte, depozito iadelerinde yaşanan anlaşmazlıklar yargıya taşınıyor. Şehirdeki uzmanlar, tahliye sürecinde tarafların fevri davranmak yerine yasal haklarını bilerek hareket etmeleri gerektiğini hatırlatıyor. Nevşehir’deki kiracılar, haksız kesintiler karşısında artık daha bilinçli adımlar atıyor. Ev sahibinin haksız yere depozitodan kesinti yapması durumunda kiracılar, e-Devlet Kapısı üzerinden ya da doğrudan icra daireleri vasıtasıyla yasal takip başlatabiliyor.
ÖNEMLİ DÜZELTME VE HUKUKİ GÜNCELLEME
Bu haberde yer alan “sözleşmedeki boya maddelerinin geçersiz sayıldığına” dair ifadeler üzerine, güncel Yargıtay kararları ışığında bir düzeltme yapılması zorunluluğu doğmuştur.
Güncel Yargıtay içtihatlarına (Örn: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 14.05.2025 tarihli kararı) göre; tahliye sürecinde boya ve badana sorumluluğu kira sözleşmesinin içeriğine göre değişiklik göstermektedir:
Sözleşmede Madde Varsa: Eğer kira sözleşmesinde evin “boyalı teslim edildiği ve boyalı iade edileceği” ya da “eski haline getirilerek teslim edileceği” yönünde açık bir hüküm bulunuyorsa, bu maddeler hukuken geçerlidir. Bu durumda kiracı, boya veya badana masrafını karşılamakla yükümlüdür.
Sözleşmede Madde Yoksa: Kira sözleşmesinde boyaya veya eski hale getirmeye dair hiçbir düzenleme bulunmuyorsa, kural olarak boya-badana masrafları “olağan kullanım (olağan eskime)” sayılır ve ev sahibi hor kullanma ispat edilmedikçe depozitodan kesinti yapamaz.
Okuyucularımızın tahliye sürecinde mağduriyet yaşamaması adına, sözleşmelerinde yer alan maddeleri dikkatle incelemeleri önemle duyurulur. Katkılarından dolayı Sulh Hukuk Mahkemesi Hakimi Sayın Ali Topaloğlu’na teşekkür ederiz.
