Barış Kocabaş
Konya’da Resmi Evraklarda ‘Tek Harf’ Mağduriyeti
Konya’nın ticaret ve sosyal hayatında önemli bir yer tutan resmi belge trafiği, ehil olmayan ellerde büyük bir maddi ve manevi yüke dönüşebiliyor. Rampalı Çarşı’da 13 yıldır tercümanlık hizmeti veren Hüseyin Çeliker, özellikle noter onaylı ve resmi evrak çevirilerinde yapılan küçük bir harf hatasının dahi vatandaşın cebini ve geleceğini nasıl etkilediğini anlattı. Çeliker, doğru yapılmayan bir çevirinin sadece kağıt üzerindeki bir hata olmadığını, vize reddinden mahkeme süreçlerinin aksamasına kadar geniş bir mağduriyet yelpazesi yarattığını vurguladı.
Özellikle Arapça, Fransızca, Osmanlıca ve İngilizce gibi dillerde uzmanlaşan bürosunda, Konya’ya yerleşen yabancı uyruklu vatandaşların ve yurt dışı ile iş yapan yerel esnafın taleplerine yanıt verdiklerini belirten Çeliker, sektörde ciddi bir denetim boşluğu olduğuna dikkat çekti. Dil bilmenin tercümanlık yapmak için yeterli olmadığını, hukuk terminolojisine ve Türkçenin gramer yapısına hakimiyetin şart olduğunu ifade eden deneyimli isim, vatandaşları ‘ucuz çeviri’ tuzağına karşı uyardı.
Yapay Zeka ve ‘Merdiven Altı’ Tercüme Tehlikesi
Gelişen teknolojiyle birlikte hayatımıza giren çeviri yazılımları ve yapay zeka araçları, günlük metinlerde büyük kolaylık sağlasa da resmi makamlar nezdinde geçerlilik taşımıyor. Çeliker, yapay zekanın henüz bir yeminli tercümanın hukuki sorumluluğunu üstlenemeyeceğini belirterek, “Adı üstünde yapay zeka; bizim verdiğimiz yeminli imzayı ve noter tasdikini karşılamıyor. İnternetten yapılan çevirilerle devlet dairesine giden vatandaş, kapıdan döndüğünde hem zamanını hem de parasını kaybetmiş oluyor” dedi.
Konya sokaklarında son yıllarda artan kontrolsüz tercüme ofislerine de değinen Çeliker, yeterli Türkçe bilgisi olmayan kişilerin açtığı büroların yarattığı krizleri anlattı. Mağdur olan vatandaşların muhatap bulamadığı için en sonunda profesyonel büroların kapısını çaldığını söyleyen tecrübeli tercüman, hatalı evrakların düzeltilmesi sürecinin bazen asıl çeviri maliyetinden daha yüksek bedellere mal olabildiğinin altını çizdi.
Yerel İstihdama Katkı: 60’tan Fazla Tercüman Yetişti
Mesleğin sadece bir kazanç kapısı değil, aynı zamanda bir kamu hizmeti olduğunu savunan Çeliker, Konya’da gençlerin önünü açmaya devam ediyor. Üniversite öğrencilerinin staj yeri bulmakta zorlandığı bir dönemde, her yıl en az 6 öğrenciye kapılarını açarak sektöre yeni isimler kazandırıyor. Bugüne kadar 60’ın üzerinde gencin yanında yetişip kendi işini kurduğunu belirten Çeliker, bu durumun yerel ekonomiye ve nitelikli istihdama sağladığı katkıdan gurur duyduğunu ifade etti.
Vatandaşlara tavsiyelerde bulunan Çeliker, resmi bir işlem yaptırmadan önce mutlaka muhatabın yeminli olup olmadığını ve fiziki bir ofisinin bulunup bulunmadığını kontrol etmeleri gerektiğini hatırlattı. ‘Hayatta her şey para değil’ diyerek sözlerini tamamlayan Çeliker, güvene dayalı esnaflık geleneğini Rampalı Çarşı’nın o köklü atmosferinde sürdürmeye kararlı olduklarını dile getirdi.
