Mehmet Ertürkler
On bir ayın sultanı Ramazan, sadece manevi bir huzur iklimi değil, aynı zamanda modern insanın yorgun düşen bedeni için de paha biçilemez bir biyolojik arınma fırsatıdır. Konya Yenigün Gazetesi’nin yetkin kalemlerinden Diyetisyen Cansu Büyükergen, bu kutsal ayın bir ‘yenilenme kampı’ olarak görülmesi gerektiğini vurgulayarak, vücudun fizyolojik dengesini koruyacak kritik stratejileri paylaştı. Uzun süreli açlığın metabolizma üzerindeki etkilerini minimize etmek için öğün sayısının azaldığı bu dönemde, besinlerin niteliği niceliğinden çok daha büyük bir önem kazanıyor.
Sahurda Kan Şekeri Dengesi ve Protein Gücü
Büyükergen’e göre sahur, günün geri kalanı için vücudun ihtiyaç duyacağı enerjiyi depolayan bir lojistik merkezidir. Klasik hamur işleri ve yüksek şekerli kahvaltılıkların yarattığı anlık doygunluk hissinin bir tuzak olduğunu belirten uzman, bu tür karbonhidratların insülin salgısını tetikleyerek kan şekerini hızla düşürdüğünü ve öğle saatlerinde şiddetli açlık krizlerine yol açtığını ifade ediyor. Sahurun yıldızı ise tartışmasız ‘anne sütünden sonraki en kaliteli protein’ olan yumurtadır. Midede kalma süresi uzun olan yumurta, yanına eklenecek az tuzlu lor peyniri, kefir veya yoğurt ile birleştiğinde tokluk süresini maksimuma çıkarır.
Stratejik bir sahurun olmazsa olmazı ‘kaliteli yağlar’dır. Zeytin, ceviz, çiğ badem veya avokado gibi sağlıklı yağ kaynakları, besinlerin mideden geçiş süresini uzatarak biyolojik saatinizi akşama hazırlar. Burada kritik uyarı ise gizli tuz içeren besinler ve şarküteri ürünleridir; zira ilk günün en büyük düşmanı açlıktan ziyade, hücresel düzeyde susuzluğu tetikleyen tuz yüklemesidir. Tam buğday veya çavdar ekmeği gibi kompleks karbonhidratlar ise enerjiyi kana yavaş vererek gün boyu zindelik sağlar.
İftarda Sindirim Sistemi ve Hidrasyon Yönetimi
Yaklaşık 14-16 saatlik bir dinlenme modundan çıkan mideye bir anda yüklenmek, sindirim sisteminde ciddi bir şok etkisi yaratabilir. Büyükergen, iftarın su ve lif zengini hurma ile açılmasını, ardından çorba içildikten sonra mutlaka 15 dakikalık bir ‘beyin molası’ verilmesini öneriyor. Bu mola, tokluk sinyallerinin beyne ulaşması için gereken süreyi tanıyarak, kontrolsüz gıda tüketiminin önüne geçer. Pişirme yöntemlerinde kızartmalardan kaçınıp; fırın, haşlama veya ızgara seçeneklerine yönelmek, karaciğer ve mide üzerindeki iş yükünü hafifletir.
Günün son ve en kritik sınavı ise hidrasyondur. İftarda tek seferde içilen bir litre suyun hücresel düzeyde bir faydası olmadığı gibi, sindirim enzimlerini seyreltmekten başka bir işe yaramaz. Doğru strateji, ihtiyacınız olan yaklaşık 2 litrelik su tüketimini iftar ile sahur arasındaki saate yaymaktır. Her saat başı içilecek 1-2 bardak su, hücrelerin suyu daha etkin tutmasını sağlayarak ertesi gün yaşanacak halsizliğin önüne geçer. Unutulmamalıdır ki; doğru beslenme disiplini ile taçlandırılmış bir Ramazan, vücudunuz için yılın en büyük sağlık yatırımıdır.
