Afgan Çobanların Tercih Edilme Nedenleri
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, hayvancılık sektöründe uzun süredir yaşanan çoban bulma sorununa çözüm üretmek amacıyla askıya aldığı Afgan çoban çalışma izni sistemini yeniden devreye aldı. Sürmanşet Gazetesi Muhabiri M. Kürşat Ercan’ın edindiği bilgilere göre, büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık işletmelerinin yoğun şekilde talep ettiği resmi izin süreciyle birlikte Afgan çobanların Türkiye’ye yasal yollarla gelişi yeniden başladı.
Çalışma izni danışmanlığı firması sahibi Mahmut Yılmaz, en yoğun talebin Konya, Karaman ve Yozgat illerinden geldiğini belirtti. Yılmaz, yerli üreticilerin çoban bulmakta zorlandıkları için daha önce kayıt dışı çalıştırmak durumunda kaldıkları Afgan çobanların, bakanlık kararıyla artık yasal statüde istihdam edilebildiğini açıkladı. 12 Mayıs 2026 tarihinde ilk kez başlatılan ancak kısa süre sonra durdurulan uygulamanın yaklaşık bir ay önce yeniden açıldığını vurgulayan Yılmaz, Afgan çobanların zorlu coğrafi koşullara dayanıklılığı, hayvancılık tecrübeleri ve çalışkanlıkları nedeniyle öncelikli olarak tercih edildiğini ifade etti. Resmi kayıtlara göre asgari ücretten başlayan maaşların, deneyim ve çalışma koşullarına bağlı olarak 50 bin ile 60 bin TL seviyelerine kadar yükseldiğini de sözlerine ekledi.
Çalışma İzni İçin Hayvan Sayısı Kriterleri
İşverenlerin Afgan çoban istihdam edebilmesi için belirli hayvan varlığı şartlarını karşılaması gerekiyor. Mahmut Yılmaz’ın verdiği bilgilere göre, besi büyükbaş işletmelerinde en az 100, süt işletmelerinde 50, karma işletmelerde 75 baş büyükbaş hayvan bulunması şartı aranıyor. Küçükbaş hayvancılık yapan işletmeler için ise asgari hayvan sayısı 200 olarak belirlendi. Bu şartları sağlayan işverenler, Afganistan’daki çoban adayı ile resmi iş sözleşmesi imzalayarak başvuru sürecini başlatabiliyor.
Başvuru Süreci Nasıl İşliyor?
Anlaşma sağlandıktan sonra gerekli evraklar Afganistan’daki adaya gönderiliyor. Çoban adayı, belgeleri imzalayarak Kabil’deki vize merkezine teslim ediyor ve zorunlu sağlık kontrolünden geçiyor. Başvurunun ardından verilen referans numarası Türkiye’deki işverene ulaştırılıyor. İşveren, elektronik imza kullanarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı portalı üzerinden başvuruyu tamamlıyor. Bakanlığın evrak doğruluğu, işveren şartları ve çobanın geçmiş adli/deport durumunu incelemesinin ardından onay verilen başvurular için bir yıllık çalışma izni harçlarının ödenmesi talep ediliyor.
Maliyetler ve İzin Süreleri Ne Kadar?
İzin sürecinin finansal boyutuna değinen Yılmaz, güncel rakamlarla çalışma izni harcı ve değerli kağıt bedelinin toplamda yaklaşık 13 bin 500 TL tuttuğunu belirtti. Harç ödemesinin ardından onaylanan izin bilgisi konsolosluk sistemine yansıyor ve çobana çalışma vizesi veriliyor. Tüm bu işlemlerin tamamlanması ortalama iki ay sürerken, konsolosluk yoğunluğuna göre bu sürenin iki ila üç ayı bulabileceği ifade ediliyor. Sürecin toplam maliyetinin bin dolara ulaştığını belirten Yılmaz, hatalı başvuru ve gecikmelerin önüne geçmek için danışmanlık hizmeti alan üreticilerin dosya başına 10 bin TL artı KDV ödediğini aktardı. Hayvancılığın yoğun olduğu Konya ve çevresinden gelen taleplerde, özellikle büyükbaş işletmelerinin çoban bulma konusundaki yüksek zorluk nedeniyle ön plana çıktığı kaydedildi.
Kaynak: Yenihaberden
