Abdullah Sirkeci
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) merakla beklenen Ocak ayı konut ve iş yeri satış verileri, gayrimenkul sektörünün yeni yıla nasıl bir başlangıç yaptığını tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi. Veriler, bir yandan pazarın genelinde hissedilen daralmayı işaret ederken, diğer yandan finansman modellerindeki değişim ve yatırımcı eğilimlerine dair çarpıcı ipuçları barındırıyor. Ekonomik konjonktürün etkisiyle şekillenen bu tabloyu, sadece rakamlar üzerinden değil, toplumsal yansımaları ve pazar dinamikleri üzerinden okumak gerekiyor.
Pazarın Yeni Rotası: İkinci El Konutlar ve Kredili Satışlardaki Hareketlilik
Ocak ayında Türkiye genelinde gerçekleşen konut satışları, önceki yılın aynı dönemine göre belli bir düşüş eğilimi gösterdi. Ancak bu düşüşün içinde en dikkat çekici veri, ipotekli satışlar kaleminde yaşandı. Türkiye genelinde ipotekli konut satışları, yıllık bazda yüzde 15,7 oranında bir artış göstererek 20 bin 263’e ulaştı. Yüksek faiz ortamına rağmen kredili satışlardaki bu ivme, piyasada ertelenmiş talebin bir kısmının finansman olanaklarını zorlayarak harekete geçtiğini kanıtlıyor. Toplam satışlar içinde ikinci el konutların payının yüzde 70’e yaklaşması ise, tüketicinin ‘erişilebilir fiyat’ arayışının bir sonucu olarak değerlendiriliyor. İlk el konut satışlarındaki yüzde 2,1’lik sınırlı azalış, yeni projelerin arz tarafındaki kısıtlılığa rağmen belli bir talep düzeyini koruduğunu gösteriyor.
Yabancı Yatırımcının İlgisi ve Bölgesel Dinamiklerde Konya Örneği
Yabancıya konut satışı verileri, son dönemde değişen yasal düzenlemeler ve küresel ekonomik iklimin bir sonucu olarak yüzde 20,8’lik bir gerileme kaydetti. Rusya, İran ve Ukrayna vatandaşlarının pazarın ilk üç sırasındaki yerini koruması, Türkiye’nin bölgedeki güvenli liman statüsünün devam ettiğini ancak cazibe katsayısının sorgulanması gerektiğini fısıldıyor. Yerel ölçekte ise Konya, bin 80 ilk el ve bin 804 ikinci el satışla Anadolu’daki istikrarın sembolü olmaya devam ederken, Karaman gibi daha butik pazarlarda hareketliliğin daha durağan bir seyir izlediği görülüyor. Uzmanlar, iş yeri satışlarındaki genel azalışa rağmen ipotekli iş yeri satışlarındaki yüzde 73’lük rekor artışın, ticari alanda sermaye yapısını güçlendirmek isteyen yatırımcıların stratejik bir hamlesi olabileceğini vurguluyor. 2024 yılının ilk çeyreğinde pazarın, mevsimsel etkilerden arındırılmış bir toparlanma sürecine girmesi bekleniyor.
