Mehmet Ertürkler
Afet Anında İletişim Kesintisine Havadan Çözüm
Doğal afetlerin en kritik anlarında, baz istasyonlarının devreden çıkması ve iletişim altyapısının çökmesi arama kurtarma çalışmalarını felç edebiliyor. Konya Selçuk Üniversitesi bünyesinde geliştirilen yeni bir teknoloji, bu hayati sorunu ortadan kaldırmaya hazırlanıyor. Fen Fakültesi Matematik Bölümü öğrencileri ve öğretim üyeleri tarafından bir yıllık titiz bir çalışma sonucunda hayata geçirilen ‘ULAK’ isimli drone sistemi, afet bölgelerinde adeta uçan bir baz istasyonu görevi görecek.
Matematiksel Analiz Laboratuvarı (CMARL) ekibinin imzasını taşıyan bu proje, Prof. Dr. Tuncer Acar ve Prof. Dr. Özlem Acar liderliğinde 13 vizyoner öğrencinin emeğiyle şekillendi. Sistemin temel amacı; deprem, sel veya büyük yangın gibi altyapının ağır hasar aldığı durumlarda, şebekeden bağımsız bir iletişim ağı kurarak enkaz altındaki vatandaşlar ile kurtarma ekipleri arasında köprü oluşturmak.
Şebeke Olmasa Bile Cep Telefonları Sinyal Gönderecek
ULAK sisteminin kalbinde, dronun altına entegre edilen özel bir Wi-Fi modülü yer alıyor. Geleneksel yöntemlerin aksine, bu sistemin çalışması için bölgede herhangi bir operatör şebekesinin bulunması gerekmiyor. Drone havalandığı andan itibaren çevresindeki açık cep telefonlarına otomatik olarak bağlanıyor. Afetzedeler, telefonlarına gelen ‘ULAK’a bağlandınız’ bildirimiyle birlikte tek bir dokunuşla durumlarını bildirebiliyor.
Sistemin en dikkat çekici özelliklerinden biri olan ‘bas konuş’ fonksiyonu sayesinde, enkaz altındaki kişiler sesli mesaj gönderebiliyor veya sadece bir yardım sinyali tetikleyebiliyor. Bu veriler anlık olarak yer kontrol istasyonuna aktarılıyor ve ekiplerin nokta atışı müdahale yapmasına imkan tanıyor. Böylece geniş alanlarda vakit kaybetmek yerine, hayatta kalanların tam koordinatlarına odaklanılarak saniyelerin bile boşa harcanmaması hedefleniyor.
Yerli Yazılım ve Otonom Uçuş Kabiliyeti
Geliştirilen sistem sadece bir donanım başarısı değil, aynı zamanda yerli bir yazılım zaferi niteliği taşıyor. Selçuk Üniversitesi öğrencileri, ULAK’ın tamamen yerli kodlarla otonom uçuş yapabilecek şekilde programlandığını belirtiyor. Bu otonom yapı, karmaşık afet bölgelerinde dronun insan müdahalesine minimum ihtiyaç duyarak en verimli rotayı izlemesini sağlıyor.
Geçmişte yaşanan büyük depremlerde tecrübe edilen iletişim kaosuna teknolojik bir cevap niteliği taşıyan ULAK, afet yönetiminde yeni bir dönemin kapısını aralıyor. Şebeke çökmesi gibi altyapısal engellere karşı geliştirilen bu alternatif, afetzedenin bulunduğu yerden sesini duyurabilmesini sağlayan en hızlı ve güvenilir araçlardan biri olmaya aday. Matematiksel modellemelerle desteklenen sistem, kriz anlarında kaosun yerini koordineli bir kurtarma operasyonuna bırakmasını sağlayacak.
