Çatalhöyük’te 33 Yıllık Büyük Bağ
Konya’nın Çatalhöyük Neolitik Kenti’ne iki kilometre mesafede bulunan Küçükköy Mahallesi’nde dünyaya gelen 63 yaşındaki Dural’ın, çocukluk yıllarında bu tarihi alanla kurduğu bağ, 1993 yılında bekçilik görevine başlamasıyla ömür boyu sürecek bir serüvene dönüştü. Göreve başladıktan sonra tarihi mirasa olan ilgisi her geçen gün katlanarak artan Dural, dünyanın farklı ülkelerinden bölgeye gelen bilim insanlarından edindiği bilgilerle kendisini durmaksızın geliştirdi. Dural, Çatalhöyük’te yürütülen kazı çalışmalarını 33 yıldır kesintisiz şekilde takip ediyor.
Resmi görev süresi 2001 yılında sona ermesine rağmen Çatalhöyük’ten bağını hiç koparmayan Dural, eski kazı başkanlarından Prof. Dr. Ian Hodder’ın da yakın desteğiyle kazı çalışmalarının yaşayan hafızası haline geldi.
Yazdığı Eser Binghamton Üniversitesi’nde Yardımcı Ders Kitabı Oldu
Tarihi alanda edindiği birikimle 2007 yılında bir kitap kaleme alan Dural’ın bu eseri, Amerika Birleşik Devletleri’nde ‘Protecting Çatalhöyük’ adıyla İngilizce olarak basıldı. Kitap, günümüzde Binghamton Üniversitesi Antropoloji Bölümü’nde yardımcı ders kitabı olarak öğrencilere okutuluyor. Bunun yanı sıra ‘9000 Yıl Önce Çatalhöyük’te Yaşam’ adında Türkçe bir eser daha yazan Dural’ın bu çalışması da İngilizce ve Almanca dillerine çevrildi.
Emeklilik günlerinde de Çatalhöyük’ten uzaklaşmayan Dural, uzun yıllar boyunca sürekli ziyaret ettiği kazı alanındaki güncel çalışmaları yakından izlemeyi sürdürdü. İlerleyen yaşına rağmen yaşamını 9 bin yıllık antik mirasın çevresinde şekillendirmeye devam eden ve bölgedeki yeni keşifleri büyük bir merakla bekleyen Dural, yeni bir kitap daha yazmayı planlıyor.
“Çatalhöyük Sayesinde Hayata Bakış Açım Değişti”
Konuşma bozukluğu nedeniyle çocukluk döneminde akran zorbalığına maruz kaldığını ve bu yüzden insanlardan uzaklaşarak çobanlık yaparak büyüdüğünü belirten ilkokul mezunu Dural, Çatalhöyük’te işe girmesiyle hayatının tamamen yön değiştirdiğini ifade etti. Kazı ekibindeki arkeolog ve akademisyenleri tanıdıktan sonra insanları yeniden sevmeye başladığını anlatan Dural, şunları kaydetti:
‘Bu insanların eğitimli ve bilgili oldukları için iyi olduklarını düşündüm. Keşke ben de okuyabilseydim ama imkanım yoktu. Benim yetişmemde çok büyük pay sahibi oldular. Ben de onlara vefa borcumu ödemek adına Çatalhöyük hakkında bilgi yaymaya karar verdim. Ben bilgi toplarken durumdan haberdar olan kazı başkanı Hodder, bana burayı doğru şekilde anlatabilmem için bir tercüman eşliğinde 52 saat boyunca eğitim verdi. Bu eğitimin ardından Çatalhöyük’e büyük bir aşkla bağlandım. Tarihteki bu insanları incelediğinizde kavga etmediklerini, birbirlerini sevdiklerini ve çok güzel bir yaşam sürdüklerini görüyorsunuz. Kısacası Çatalhöyük benim tüm bakış açımı değiştirdi.’
“İmkanım Olsa 9 Bin Yıl Öncesine Gitmek İsterim”
Kitap yazma kararı aldığında çevresindekilerin ‘İlkokul mezunu bir çoban veya bekçi kitap yazabilir mi?’ diyerek kendisiyle alay ettiğini, ancak bunlara aldırış etmeden bilim insanlarının desteğiyle hedefine ulaştığını belirten Dural, Çatalhöyük’ün hayatının merkezinde yer aldığını dile getirdi.
Emekliliğinin ardından da bağını koparmadığı kazı alanına sık sık giderek çalışmaları yerinde takip eden Dural, içindeki heyecanın ilk günkü gibi taze olduğunu söyledi. Çatalhöyük’ün yaşamında yarattığı büyük değişimi anlatan Dural, şu ifadeleri kullandı:
‘Geçmişte insanlar beni çok kırdı fakat beni Çatalhöyük ve oradaki değerli bilim insanları değiştirdi. Buraya duyduğum sevgi bana hayat verdi, hala da enerjimi buradan alıyorum. İmkanım olsa 9 bin yıl öncesine gitmek isterdim. O insanların yaşamında kavga, saygısızlık ya da kötülük yoktu. Sadece avlanıp, yiyecek toplayıp, odununu getirerek akşam evinde ailesiyle huzur içinde yaşamak vardı. Ben de bu huzurlu hayatı bizzat tecrübe etmek isterdim.’
Kaynak: Yenihaberden
