Kayseri’nin En Eski Yerleşim Alanlarından Biri
Kayseri’nin köklü geçmişe sahip yerleşim yerlerinden biri olan ve geçmişte çok kültürlü yapısıyla öne çıkan tarihi Hacı Kasım Mahallesi, zaman içerisinde yaşadığı idari ve fiziki değişimlerle günümüzde Taceddin-i Veli Mahallesi adı altında varlığını sürdürüyor. Geçmişte farklı inanç gruplarının bir arada barış içinde yaşadığı bu bölge, kentin tarihi dokusunun önemli bir parçasını oluşturuyor.
Üç Farklı İnancın Ortak Yaşam Alanı
Belgelere göre ilk kayıtları 1700-1730 yıllarına uzanan ve Müslüman ile gayrimüslim nüfusun bir arada yaşadığı Hacı Kasım Mahallesi, Kayseri’nin en eski yerleşim alanları arasında bulunuyor. 1989 yılında kurulan Melikgazi Belediyesi sınırlarına dahil edilen mahalle; Alacamescid, Mükremin, İsaağa, Hacıveled, Taceddin, Deliklitaş, Hasinli, Lalepaşa, Seyitgazi, Tutak ve Tos mahalleleriyle birleştirilerek Taceddin-i Veli Mahallesi adını aldı.
Kayseri Büyükşehir Belediyesi Kültür Sanat Dergisi’ndeki verilere göre, 1834 yılındaki nüfus ve gelir kayıtlarında “Hacı Kasım Mahallesi cemaati” başlığıyla yer alan bölgede 97 hane bulunuyordu. 1831-1860 yıllarını kapsayan nüfus defterlerine göre ise 19. yüzyılda Kayseri genelinde 75 mahalle mevcuttu. Diğer mahallelerde iki farklı topluluk ortak yaşam sürerken, Müslüman, Ermeni ve Rum topluluklarının üçünün birden bir arada ikamet ettiği tek yerleşim yeri Hacı Kasım Mahallesi oldu.
1872 tarihli nüfus kayıtlarına göre söz konusu mahalle; Müslüman, Ermeni ve Rum bölgeleri olmak üzere üç ayrı kısımdan meydana geliyordu. Toplam 124 hanenin ikamet ettiği Hacı Kasım İslam Mahallesi sınırlarında; Hacıhasan Mescidi, Hacı Abdullah Çıkmazı, Hacı İbrahim Çıkmazı, Yazıcıbaşı, Battalgazi, Yenicami, Çöplüoğlu, Çeşme ve Hozan Sokağı olmak üzere dokuz farklı sokak yer almaktaydı.
2000’li Yıllardan Sonra Boşaldı
Yüzyıllar boyunca farklı kültürlerin merkezi olan bölge, zamanla yapısal bir değişim geçirdi. 2000’li yılların başından itibaren Hacı Kasım Mahallesi sınırlarında yer alan birçok yerleşke harabeye dönerken, mahalle sakinlerinin büyük kısmı da bölgeden göç ederek yerleşim yerini terk etti.
Kaynak: Kayseri Olay
